بازنمایی «سفره غذا» و نسبت آن با سبک زندگی اسلامی ایرانی با مطالعه موردی سریال پایتخت

این مقاله به بررسی نحوه بازنمایی «سفره غذا» و نسبت آن با سبک زندگی اسلامی - ایرانی در شش فصل مجموعه تلویزیونی سریال «پایتخت» می پردازد. درواقع، مسئله اصلی این است که با توجه به تاکید قوانین موجود بر گنجاندن ارزش ها و باورهای دینی و سبک زندگی اسلامی ایرانی در سریال ها و برنامه های تلویزیونی، این سریال تا چه میزان به این موضوع توجه کرده است؟برای پاسخ به این پرسش، سکانس های منتخب از ۳۶ قسمت مختلف این سریال که در آن ها سفره غذا، تهیه غذا و گردهمایی شخصیت های اصلی به منظور صرف غذا به تصویر کشیده شده بود، به مثابه یک متن فرهنگی و بر اساس روش نشانه شناسی جان فیسک تحلیل شدند. نتایج به دست آمده نشان داد اگرچه در بازنمایی سفره غذا از نمادهای دینی و سبک زندگی اسلامی - ایرانی بهره گرفته شده و به لحاظ دلالت های فرهنگی و اجتماعی، فرهنگ تعامل و تقویت روابط خانوادگی، توجه به آداب و رسوم سنتی (در طبقه متوسط جامعه) و دوری از تشریفات و تجملات به نمایش گذاشته شده است، اما این بازنمایی کاملا منطبق بر سبک زندگی اسلامی - ایرانی نیست. ارزش های مهم دینی مرتبط با سفره غذا، نظیر دوری از غفلت، توجه به آفریدگار هستی، آداب مهمان داری و رعایت حرمت سفره، در این سریال موردتوجه کافی قرار نگرفته اند. به بیان دیگر، مجموعه رمزگان های به کاررفته در سریال «پایتخت» سفره غذای سنتی طبقه متوسط ایرانی و خانواده صمیمی که در حال گذار از سنت به مدرنیته است را بازنمایی می کند و به برساخته های این نظام، خصلتی طبیعی می بخشد که چندان با سفره و آداب اسلامی همخوانی ندارد.

کلیدواژه ها:

اسلام ، ایران ، سبک زندگی ، بازنمایی ، سفره ، غذا ، سریال پایتخت ، نشانه شناسی ، جان فیسک