راهکارهای تقویت بهزیستی روانی و حرفه ای معلمان در نظام آموزشی

معلمان به عنوان رکن اصلی نظام تعلیم و تربیت، در معرض فشارهای روانی و شغلی فزاینده ای قرار دارند که تداوم آن می تواند منجر به فرسودگی شغلی و کاهش کیفیت فرآیندهای آموزشی گردد؛ از این رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین راهکارهای تقویت بهزیستی روانی و حرفه ای معلمان با رویکردی تحلیلی-توصیفی تدوین شده است. یافته های این مطالعه نشان می دهد که بهزیستی معلمان سازه ای چندبعدی است که از پیوند میان سلامت عاطفی، رضایت شغلی، احساس خودکارآمدی و رشد حرفه ای مداوم حاصل می شود. تحلیل های صورت گرفته حاکی از آن است که راهکارهای سازمانی نظیر کاهش بار اداری، ایجاد ساختارهای حمایتی همسالان و برقراری نظام پاداش دهی عادلانه، زیربنای ثبات روانی معلمان را تشکیل می دهند. همچنین، این پژوهش تبیین می کند که تقویت مهارت های تاب آوری و ذهن آگاهی در قالب دوره های توسعه حرفه ای، به معلمان کمک می کند تا در مواجهه با چالش های کلاس درس و فشارهای محیطی، تعادل روانی خود را حفظ کرده و اشتیاق شغلی شان را بازسازی کنند. علاوه بر ابعاد فردی، نتایج نشان دهنده اهمیت «فرهنگ سازمانی مدرسه» است؛ به طوری که محیط های کاری مبتنی بر اعتماد، مشارکت در تصمیم گیری و قدردانی، به طور مستقیم بر هویت حرفه ای و انگیزه درونی معلمان اثر مثبت می گذارد. در واقع، سرمایه گذاری بر بهزیستی معلمان نه یک اقدام رفاهی صرف، بلکه یک ضرورت راهبردی برای ارتقای عملکرد دانش آموزان و پایداری نظام آموزشی محسوب می شود. در نهایت، نتیجه گیری می شود که برای دستیابی به بهزیستی جامع، نظام های آموزشی باید از نگاه تک بعدی فاصله گرفته و با اتخاذ رویکردی ترکیبی، همزمان بر بهسازی محیط کار (راهکارهای ساختاری) و توانمندسازی روانی معلمان (راهکارهای فردی) تمرکز کنند تا بستری برای تدریس اثربخش و الهام بخش فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

بهزیستی روانی ، توسعه حرفه ای ، معلمان ، فرسودگی شغلی ، نظام آموزشی