تحلیل روندهای نوظهور در سیاست گذاری آموزشی و پیامدهای آن برای نظام تعلیم و تربیت

پژوهش حاضر با رویکرد مروری و کتابخانه ای به تحلیل روندهای نوظهور در سیاست گذاری آموزشی و پیامدهای آن برای نظام تعلیم و تربیت پرداخته است. نظام های آموزشی در سراسر جهان، تحت تاثیر موج های هم پوشان و شتابان تغییرات فناورانه، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی، با فشار فزاینده ای برای بازنگری بنیادین در سیاست ها، ساختارها و فرآیندهای خود مواجه هستند. سیاست گذاری آموزشی به مثابه عرصه تصمیم گیری های کلان و راهبردی، در کانون این تحولات قرار دارد و نیازمند درک عمیق روندهای نوظهور و پیامدهای آن ها است. یافته های این مطالعه نشان می دهد که ده روند نوظهور اصلی در سیاست گذاری آموزشی قابل شناسایی است: دیجیتالی شدن و هوشمندسازی آموزش، شخصی سازی و فردی سازی یادگیری، جهانی شدن و بین المللی شدن آموزش، تغییر ماهیت کار و تاکید بر شایستگی های قرن ۲۱، توجه به عدالت آموزشی و کاهش شکاف ها، تاکید بر یادگیری مادام العمر، تغییر در نقش معلم و بازتعریف حرفه معلمی، توجه به سلامت روان و بهزیستی، گذار به سوی حکمرانی شبکه ای و مشارکتی، و سبز شدن آموزش و توجه به پایداری زیست محیطی. هر یک از این روندها، پیامدهای عمیق و چندوجهی برای نظام تعلیم و تربیت در سطوح هدف گذاری، برنامه درسی، روش های تدریس، ساختارهای آموزشی، نقش معلم، ارزشیابی، و حکمرانی به دنبال دارند. مرور نظام مند منابع، سه رویکرد اصلی در مواجهه با این روندها را آشکار می سازد: رویکرد انفعالی و واکنشی، رویکرد اقتباسی و تقلیدی، و رویکرد فعال و تحول آفرین. در پایان، بر اساس یافته های نظری، دلالت هایی برای سیاست گذاری فعالانه و آینده نگر در نظام آموزشی ایران، با تاکید بر بومی سازی، آینده پژوهی، و مشارکت پذیری ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

سیاست گذاری آموزشی ، روندهای نوظهور ، نظام تعلبم و تربیت