مدرسه به مثابه زیست بوم یادگیری؛ عبور از کلاس، ورود به تجربه

این مقاله با هدف تبیین مفهوم «مدرسه به مثابه زیست بوم یادگیری» و ارائه راهکارهایی کاربردی برای گذار از الگوی سنتی کلاس محور به سوی محیطی زنده، پیوسته و تجربه بنیان نگاشته شده است. در این الگو، مدرسه نه به عنوان مکانی صرفا برای انتقال اطلاعات، بلکه به عنوان یک اکوسیستم پویا، درهم تنیده و خودتنظیم در نظر گرفته می شود که در آن تمامی عناصر—شامل فضاهای فیزیکی و مجازی، روابط انسانی، محتواها و فرصت های یادگیری—با یکدیگر در تعامل بوده و رشد یادگیرنده را در بستری طبیعی و معنادار تسهیل می کنند. مقاله با مرور مبانی نظری از جمله سازنده گرایی، یادگیری موقعیتی، تجربی و اجتماعی، ویژگی های این زیست بوم را برمی شمارد و نقش های جدید معلم، دانش آموز، خانواده و جامعه محلی را تحلیل می کند. همچنین، به بررسی فضاهای رسمی و غیررسمی، جایگاه فناوری، چالش های اجرایی در بافت مدارس ایران و در نهایت ارائه راهکارهای عملی و مدرسه محور می پردازد. این نوشتار با لحنی علمی–ترویجی، برای معلمان، مدیران آموزشی، پژوهشگران و سیاست گذاران حوزه تعلیم و تربیت مفید خواهد بود.

کلیدواژه ها:

زیست بوم یادگیری ، مدرسه اکوسیستمی ، یادگیری سازنده گرا ، یادگیری موقعیتی ، یادگیری تجربی ، فضاهای یادگیری ، مشارکت جامعه ، چالش های اجرایی ، راهکارهای عملی.