عدم تقارن دسترسی به هوش مصنوعی میان معلم و دانش آموز؛ بازتعریف اقتدار آموزشی در قرن بیست ویکم

ظهور فناوری های نوین هوش مصنوعی، به ویژه مدل های زبانی بزرگ و مولد، پارادایم های سنتی آموزش را با چالش های بنیادین مواجه کرده است. یکی از مهم ترین این چالش ها، پدیده ای است که در این مقاله تحت عنوان «عدم تقارن دسترسی و تسلط» از آن یاد می شود؛ وضعیتی که در آن دانش آموزان به دلیل خصلت های نسل دیجیتال، با سرعتی به مراتب بیشتر از معلمان خود ابزارهای هوش مصنوعی را به کار گرفته و درونی سازی می کنند. این شکاف تنها یک فاصله فنی نیست، بلکه منجر به فرسایش «اقتدار معرفتی» معلم در کلاس درس شده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی-انتقادی، ابعاد این عدم تقارن را بررسی کرده و استدلال می کند که مدل سنتی «معلم به عنوان تنها منبع دانش» در عصر هوش مصنوعی منسوخ شده است. با بررسی چالش های اخلاقی، تغییرات پداگوژیک و زیرساخت های آموزشی در ایران، این پژوهش راهکارهایی را برای گذار از «اقتدار مبتنی بر اطلاعات» به «اقتدار مبتنی بر خرد و راهبری» ارائه می دهد. نتایج نشان می دهد که بازتعریف نقش معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر تفکر انتقادی و ناظر اخلاقی، تنها راه بازیابی تعادل در اکوسیستم آموزشی جدید است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: هوش مصنوعی مولد ، عدم تقارن دانش ، اقتدار آموزشی ، شکاف دیجیتال ، پداگوژی نوین ، اخلاق در آموزش ، نظام آموزشی ایران.