همزیستی مسالمت آمیز: چگونه هوش مصنوعی می تواند «دستیار» معلم باشد، نه جایگزین او؟

در سپیده دم عصر چهارم صنعتی، ظهور پرشتاب هوش مصنوعی (AI) لرزه ای بنیادین بر پیکره نظام های آموزشی سنتی انداخته است. این مقاله با رویکردی تحلیلی و انتقادی، به واکاوی یکی از بحث برانگیزترین پرسش های قرن بیست و یکم می پردازد: آیا هوش مصنوعی جایگزین معلمان خواهد شد؟ فرضیه اصلی این پژوهش آن است که هوش مصنوعی نه به عنوان رقیبی برای حذف معلم، بلکه به مثابه یک «دستیار شناختی» و «تسهیل گر هوشمند» ظهور کرده است که می تواند با بر عهده گرفتن وظایف تکراری و داده محور، فضای ذهنی و زمانی معلم را برای پرداختن به ابعاد انسانی، عاطفی و اخلاقی آموزش آزاد سازد. در این مقاله، ضمن بررسی مبانی نظری «هم افزایی انسان و ماشین»، به هشت محور کلیدی شامل تغییر پارادایم از انتقال دانش به مدیریت خرد، نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی یادگیری، تحول در سنجش و ارزیابی، کاهش بار اجرایی معلم، تقویت خلاقیت در تدریس، عدالت آموزشی، ملاحظات اخلاقی و ضرورت بازتعریف صلاحیت های حرفه ای معلمان پرداخته شده است. یافته ها نشان می دهند که آینده آموزش در گرو «هوش افزوده» است؛ جایی که فناوری قابلیت های انسانی را بسط می دهد، اما هرگز نمی تواند جایگزین «ارتباط اصیل انسانی» شود که قلب تپنده هر فرآیند تربیتی است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: همزیستی انسان و ماشین ، دستیار هوشمند آموزشی ، هوش افزوده ، نقش معلم در عصر دیجیتال ، شخصی سازی یادگیری ، اخلاق در هوش مصنوعی.