بررسی نقش علوم تربیتی در ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان در مدارس: مروری بر چالش ها و راهکارها در نظام آموزش و پرورش

هدف: این مقاله مروری با هدف تبیین نقش علوم تربیتی در ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان مدارس و تحلیل چالش ها و راهکارهای کاربست این دانش در نظام آموزش و پرورش ایران انجام شد.روش: با استفاده از روش مرور سیستماتیک ادبیات، منابع معتبر داخلی و بین المللی منتشر شده در بازه زمانی ۱۳۹۴–۱۴۰۵ شمسی و ۲۰۱۵–۲۰۲۵ میلادی، با کلیدواژه های علوم تربیتی، یادگیری دانش آموزان، مدارس ایران و آموزش و پرورش، در پایگاه هایی مانند SID، MagIran، Civilica، Google Scholar، و ScienceDirect جستجو و بر اساس معیارهای ارتباط موضوعی و کیفیت علمی، مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: یافته ها در سه محور اصلی دسته بندی شدند: (۱) مبانی نظری شامل نظریه های پیاژه، ویگوتسکی و بلوم که چارچوبی برای یادگیری فعال و دانش آموزمحور فراهم می کنند؛ (۲) چالش های کاربست در ایران که عمدتا ساختاری (تمرکزگرایی، نابرابری آموزشی، ضعف زیرساخت) و اجرایی (کمبود توسعه حرفه ای معلمان، سلطه فرهنگ کنکور) هستند؛ و (۳) راهکارهای پیشنهادی در سطوح خرد (توانمندسازی معلمان با روش های فعال)، میانی (رهبری تحول آفرین و اصلاح برنامه درسی) و کلان (عدالت دیجیتال و مدرسه محوری).نتیجه گیری: علوم تربیتی پتانسیل بالایی برای تحول یادگیری دارد، اما بهره گیری موثر از آن در ایران مستلزم عبور از چالش های ساختاری و اتخاذ رویکردی یکپارچه و مبتنی بر شواهد است. تحقق این امر نیازمند عزمی ملی برای تغییر نگرش، تخصیص منابع و بازنگری سیاست ها در جهت ایجاد نظام آموزشی انعطاف پذیر، عادلانه و آینده ساز است.

کلیدواژه ها:

: علوم تربیتی ، کیفیت یادگیری ، دانش آموزان ، نظام آموزش و پرورش ایران ، چالش های ساختاری ، راهکارهای تحول.