نقش پلتفرم های آموزشی هوشمند در تقویت خلاقیت و خودتنظیمی یادگیری دانش آموزان

پژوهش حاضر به بررسی عمیق و تحلیلی نقش متحول کننده پلتفرم های آموزشی هوشمند (Intelligent Educational Platforms - IEPs) در ارتقاء دو مولفه حیاتی یادگیری در قرن بیست و یکم، یعنی خلاقیت و خودتنظیمی یادگیری (Self-Regulated Learning - SRL) می پردازد. در عصر دیجیتال که دانش به سرعت در حال تکامل است، صرفا انتقال محتوا دیگر پاسخگوی نیازهای جامعه نیست؛ بلکه توانایی یادگیرندگان برای تفکر خلاقانه و مدیریت فرایندهای یادگیری خود (خودتنظیمی) به یک ضرورت اساسی تبدیل شده است (OECD, ۲۰۲۰). پلتفرم های آموزشی هوشمند، با بهره گیری از هوش مصنوعی (AI)، یادگیری تطبیقی، تحلیل داده های بزرگ (Big Data Analytics) و رابط های کاربری پیشرفته، محیط هایی غنی و شخصی سازی شده برای فعالیت های شناختی سطح بالا فراهم می آورند. این مقاله استدلال می کند که IEPs با ارائه بازخوردهای فوری و سازگار (Adaptive Feedback)، مسیرهای یادگیری منعطف (Flexible Learning Pathways)، و محیط های شبیه سازی شده برای اکتشاف و نوآوری، بستر مناسبی برای پرورش خلاقیت فراهم می کنند (Henriksen et al., ۲۰۱۶). همچنین، از منظر خودتنظیمی، این پلتفرم ها از طریق ابزارهای ردیابی عملکرد، خودارزیابی هدایت شده و ارائه راهبردهای فرادانشی، به دانش آموزان کمک می کنند تا مراحل مدل های کلاسیک خودتنظیمی، نظیر برنامه ریزی، اجرا و تامل (Zimmerman, ۲۰۰۲) را به صورت موثرتری به کار گیرند (Azevedo et al., ۲۰۱۸). این پژوهش ساختار این تاثیرات را بر اساس مبانی نظری روان شناسی شناختی و تربیتی تشریح کرده و با مرور مطالعات تجربی، شواهد موجود را ارزیابی می نماید. در نهایت، چالش های پیاده سازی، ملاحظات اخلاقی و پیشنهادهایی برای تحقیقات آینده در زمینه ادغام اثربخش این فناوری ها در نظام های آموزشی ارائه می گردد.

کلیدواژه ها:

پلتفرم های آموزشی هوشمند ، هوش مصنوعی در آموزش ، خلاقیت ، خودتنظیمی یادگیری ، یادگیری تطبیقی ، فراداده ها.