نقش شیمی در صنایع پتروشیمی و اقتصاد کشور

صنایع پتروشیمی به عنوان یکی از راهبردی ترین بخش های صنعتی، نقش محوری در توسعه اقتصادی، صنعتی و فناورانه کشورها ایفا می کند و شیمی به عنوان بنیان علمی این صنعت، زیربنای تمامی فرآیندهای تولید، تبدیل و بهینه سازی محصولات پتروشیمی محسوب می شود. علم شیمی با تکیه بر شاخه هایی همچون شیمی آلی، شیمی فیزیک، شیمی پلیمر، شیمی صنعتی و شیمی کاتالیست، امکان تبدیل منابع هیدروکربنی مانند نفت و گاز طبیعی به طیف گسترده ای از مواد پایه، میانی و نهایی با ارزش افزوده بالا را فراهم می سازد. این محصولات نه تنها نیاز صنایع پایین دستی نظیر پلاستیک، نساجی، داروسازی، کشاورزی، خودروسازی و صنایع آرایشی و بهداشتی را تامین می کنند، بلکه نقش مهمی در کاهش وابستگی اقتصاد کشور به خام فروشی منابع طبیعی دارند.از منظر اقتصادی، توسعه صنایع پتروشیمی مبتنی بر دانش شیمی، موجب افزایش تولید ناخالص داخلی، رشد صادرات غیرنفتی، ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم و تقویت زنجیره ارزش صنعتی می شود. به کارگیری اصول شیمی در طراحی فرآیندهای نوین، بهینه سازی واکنش ها، افزایش بازده تولید و کاهش مصرف انرژی، نقش موثری در افزایش بهره وری اقتصادی این صنعت دارد. علاوه بر این، پیشرفت های شیمی در حوزه کاتالیست های پیشرفته، فناوری های جداسازی و شیمی سبز، زمینه کاهش آلاینده های زیست محیطی و حرکت به سوی توسعه پایدار را فراهم کرده است.در شرایط کنونی که اقتصاد کشور با چالش هایی نظیر نوسانات بازار جهانی انرژی و محدودیت های اقتصادی مواجه است، اتکا به توان علمی شیمی و توسعه فناوری های بومی در صنایع پتروشیمی می تواند به عنوان یک راهبرد کلان اقتصادی مطرح شود. سرمایه گذاری در پژوهش های شیمی کاربردی، آموزش نیروی انسانی متخصص و تقویت ارتباط میان دانشگاه و صنعت، نقش تعیین کننده ای در افزایش رقابت پذیری صنایع پتروشیمی و بهبود جایگاه اقتصادی کشور در سطح منطقه ای و جهانی خواهد داشت. بنابراین، شیمی نه تنها موتور محرک صنایع پتروشیمی، بلکه یکی از ارکان اساسی رشد اقتصادی، صنعتی و فناورانه کشور به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

شیمی ، صنایع پتروشیمی ، اقتصاد کشور ، ارزش افزوده ، توسعه صنعتی ، صادرات غیرنفتی ، کاتالیست ها ، شیمی سبز ، زنجیره ارزش ، توسعه پایدار