چالش های اخلاقی هوش مصنوعی در ارزیابی دانش آموزان

گسترش کاربرد هوش مصنوعی در نظام های آموزشی، به ویژه در حوزه ارزیابی دانش آموزان، تحولات چشمگیری در شیوه های سنجش یادگیری ایجاد کرده است. با وجود مزایایی مانند افزایش سرعت، دقت و امکان تحلیل داده های گسترده، استفاده از سیستم های ارزیابی مبتنی بر هوش مصنوعی با چالش های اخلاقی متعددی همراه است که می تواند عدالت آموزشی و اعتماد ذی نفعان را تحت تاثیر قرار دهد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل چالش های اخلاقی هوش مصنوعی در ارزیابی دانش آموزان با تاکید بر ابعاد سوگیری الگوریتمی، حریم خصوصی، شفافیت و نقش معلم است. این پژوهش از نظر روش شناسی، توصیفی–تحلیلی و از نوع مطالعه مروری کیفی با رویکرد تحلیل محتوا است. داده ها از طریق بررسی مقالات علمی معتبر، کتاب ها و گزارش های رسمی نهادهای بین المللی گردآوری و با استفاده از کدگذاری موضوعی تحلیل شدند. یافته ها نشان می دهد که داده های آموزشی نامتوازن، طراحی غیرشفاف الگوریتم ها و کاهش نظارت انسانی می توانند به بازتولید نابرابری های آموزشی، نقض حریم خصوصی دانش آموزان و تضعیف نقش حرفه ای معلمان منجر شوند. نتایج پژوهش بر لزوم تدوین چارچوب های اخلاق محور، تقویت شفافیت الگوریتمی و حفظ نقش قضاوت انسانی در کنار فناوری های هوشمند تاکید دارد تا استفاده از هوش مصنوعی در ارزیابی آموزشی به صورت مسئولانه و عادلانه صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، ارزیابی دانش آموزان ، اخلاق آموزشی ، سوگیری الگوریتمی ، حریم خصوصی