مرگ نمره یا تولد خلاقیت؟ بازتعریف ارزشیابی در عصر چت بات ها

ظهور مدل های زبانی بزرگ و چت بات های هوشمند نظیر ChatGPT، زلزله ای در ارکان نظام های آموزشی جهان ایجاد کرده است که بیشترین پس لرزه های آن در حوزه «ارزشیابی» احساس می شود. روش های سنتی سنجش که بر پایه حفظیات، مقاله نویسی های خارج از کلاس و پاسخ به سوالات همگرا استوار بودند، اکنون در برابر توانایی های هوش مصنوعی ناکارآمد و آسیب پذیر شده اند. این مقاله با طرح چالش «مرگ نمره» به عنوان یک معیار معتبر، استدلال می کند که این بحران در واقع فرصتی طلایی برای گذار از «فرهنگ آزمون محور» به «فرهنگ یادگیری خلاق» است. در این پژوهش، ضمن آسیب شناسی شیوه های فعلی نمره دهی در مدارس ایران، راهکارهایی نوین برای بازتعریف ارزشیابی ارائه می شود. تمرکز اصلی بر گذار از سنجش «محصول نهایی» به سنجش «فرایند یادگیری»، استفاده از ارزشیابی های عملکردی، احیای آزمون های شفاهی و ادغام هوش مصنوعی به عنوان ابزار بازخورددهنده است. با استناد به منابع علمی و تربیتی بومی، نشان داده می شود که چگونه می توان تهدید تقلب هوشمند را به فرصتی برای شکوفایی تفکر انتقادی و خلاقیت دانش آموزان تبدیل کرد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: ارزشیابی آموزشی ، هوش مصنوعی در آموزش ، چت بات ، مرگ نمره ، سنجش فرایند محور ، خلاقیت ، تقلب علمی ، سواد دیجیتال.