آموزش علوم تجربی در دوره متوسطه: رویکردها، چالش ها و چشم اندازهای نوین

آموزش علوم تجربی در دوره متوسطه، به عنوان یکی از ارکان اصلی برنامه درسی ملی، نقشی حیاتی در توسعه سواد علمی و تربیت شهروندانی مسئول و پرسشگر ایفا می کند. این مقاله به بررسی جامع ابعاد مختلف آموزش علوم (فیزیک، شیمی، زیست شناسی و زمین شناسی) در بستر نظام آموزشی ایران می پردازد. با گذر از پارادایم های رفتارگرایی به رویکردهای ساخت نگرا و کاوش محور، هدف نهایی آموزش علوم از انتقال صرف حقایق علمی به درک ماهیت علم و فرآیندهای آن تغییر یافته است. این پژوهش در هشت بخش مجزا، مبانی فلسفی و روان شناختی آموزش علوم، ساختار برنامه درسی تلفیقی و مجزا، راهبردهای تدریس فعال و مبتنی بر کاوشگری، کج فهمی های رایج دانش آموزان، شیوه های نوین ارزشیابی عملکردی، نقش فناوری های نوین آموزشی، شایستگی های حرفه ای معلمان و جایگاه رویکرد علم، فناوری و جامعه (STS) را مورد واکاوی قرار می دهد. نتایج نشان می دهد که علیرغم تاکید اسناد بالادستی بر یادگیری عمیق و مهارتی، چالش هایی نظیر سیطره کنکور، کمبود امکانات آزمایشگاهی و روش های تدریس سنتی همچنان موانع جدی بر سر راه تحقق اهداف عالیه آموزش علوم هستند. مقاله حاضر با استناد به منابع معتبر داخلی، راهکارهایی را برای بهبود کیفیت فرآیند یاددهی-یادگیری در این حوزه کلیدی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: آموزش علوم تجربی ، کاوشگری ، سواد علمی ، برنامه درسی متوسطه ، ارزشیابی عملکردی ، ماهیت علم ، کج فهمی های علمی ، فناوری آموزشی.