رابطه بین سبک تدریس معلم و سبک یادگیری دانش آموز:علیت یا هم پوشانی؟

در اکوسیستم پیچیده کلاس درس، تعامل میان «چگونگی آموزش معلم» (سبک تدریس) و «چگونگی پردازش اطلاعات توسط دانش آموز» (سبک یادگیری)، یکی از بحث برانگیزترین مباحث روانشناسی تربیتی در پنج دهه اخیر بوده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی و انتقادی، فرضیه سنتی «همخوانی» (Matching Hypothesis) را که بر لزوم تطابق سبک تدریس با سبک یادگیری تاکید دارد، در برابر فرضیه «چالش» یا «ناهمخوانی سازنده» قرار می دهد. هدف اصلی، پاسخ به این پرسش بنیادین است که آیا رابطه میان این دو متغیر یک رابطه خطی و علی است (سبک تدریس باعث تغییر یا تثبیت سبک یادگیری می شود) یا صرفا یک هم پوشانی آماری و موقعیتی است؟ با مرور گسترده ادبیات نظری و پژوهشی، از مدل های کلاسیک کولب و وارک تا نظریه های نوین انعطاف پذیری عصبی، استدلال می شود که تمرکز صرف بر همسان سازی، می تواند منجر به رکود شناختی شود. در مقابل، یک رویکرد ترکیبی که در آن معلم با آگاهی از تفاوت های فردی، عامدانه از سبک های متنوع تدریس (از اقتدارگرا تا تسهیل گر) بهره می برد، نه تنها سبک های یادگیری را پوشش می دهد، بلکه مهارت های فراشناختی دانش آموزان را برای انطباق با محیط های ناموافق توسعه می دهد. یافته ها نشان می دهد که رابطه بین این دو، نه یک علیت ساده، بلکه یک دایره دیالکتیک و پویاست که در آن هر دو طرف بر یکدیگر اثر می گذارند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: سبک تدریس ، سبک یادگیری ، فرضیه همخوانی ، انعطاف پذیری شناختی ، پیشرفت تحصیلی ، مدل گراشا-رایخمن ، یادگیری تطبیقی ، پداگوژی انتقادی.