تاثیر مهارت های ارتباطی معلمان بر رشد هیجانی دانش آموزان

رشد هیجانی دانش آموزان یکی از ابعاد اساسی رشد همه جانبه آنان است که نقش تعیین کننده ای در سلامت روان، سازگاری اجتماعی، پیشرفت تحصیلی و شکل گیری شخصیت دارد. در این میان، معلمان به عنوان مهم ترین عامل انسانی در محیط آموزشی، نقشی محوری در هدایت و تقویت رشد هیجانی دانش آموزان ایفا می کنند. مهارت های ارتباطی معلمان، شامل گوش دادن فعال، همدلی، بیان روشن و موثر، بازخورد سازنده، مدیریت هیجان ها، احترام متقابل و برقراری ارتباط کلامی و غیرکلامی مناسب، از مهم ترین ابزارهایی است که می تواند فضای روانی کلاس درس را به محیطی امن، حمایت گر و انگیزه بخش تبدیل کند. پژوهش ها نشان می دهد معلمانی که از مهارت های ارتباطی قوی تری برخوردارند، بهتر می توانند نیازهای عاطفی دانش آموزان را شناسایی کرده، احساس ارزشمندی و خودکارآمدی را در آنان تقویت کنند و زمینه بروز هیجان های مثبت مانند شادی، امید، اعتمادبه نفس و انگیزش درونی را فراهم آورند.از سوی دیگر، ضعف در مهارت های ارتباطی معلمان می تواند منجر به سوءتفاهم، اضطراب، کاهش عزت نفس، پرخاشگری یا کناره گیری هیجانی دانش آموزان شود و روند رشد هیجانی آنان را با چالش مواجه سازد. ارتباط موثر معلم–دانش آموز نه تنها به تنظیم هیجان ها و افزایش مهارت های اجتماعی دانش آموزان کمک می کند، بلکه نقش مهمی در آموزش غیرمستقیم مهارت های زندگی، حل مسئله، کنترل خشم و همدلی دارد. این موضوع به ویژه در دوره های حساس رشد، مانند دوره ابتدایی و نوجوانی، اهمیت دوچندان می یابد؛ چراکه دانش آموزان در این مراحل بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر الگوهای رفتاری و ارتباطی معلمان قرار دارند.در مجموع، توجه به تقویت مهارت های ارتباطی معلمان از طریق آموزش های ضمن خدمت، کارگاه های مهارت آموزی و برنامه های توسعه حرفه ای، می تواند به بهبود رشد هیجانی دانش آموزان، ارتقای سلامت روان مدرسه و افزایش کیفیت فرآیند یاددهی–یادگیری منجر شود. این چکیده بر اهمیت سرمایه گذاری آموزشی و روان شناختی در حوزه ارتباط معلم با دانش آموز به عنوان یکی از ارکان اساسی نظام تعلیم و تربیت تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مهارت های ارتباطی معلمان ، رشد هیجانی ، دانش آموزان ، هوش هیجانی ، تعامل معلم–دانش آموز ، سلامت روان ، محیط آموزشی