نگرش خیام به مسائل اجتماعی و دینی

بعد از خانواده، جامعه دومین و تاثیر گذارترین نهاد در شکل گیری و تکوین شخصیت فرد است. الگوی فرهنگی جامعه طبقه اجتماعی و شیوه تربیت هر یک به نوعی در شخصیت فرد اثر دارد, چنانکه علامه طباطبایی معتقد است: جامعه همچون افراد دارای ویژگی ها خواص و قوای خاصی است و چنانچه خواسته های این دو با هم تعارض کند. مسلما جامعه بر فرد غلبه خواهد کرد و فرد مجبور به پیروی از کل و تابع سیر اجتماعی است و حتی گاه جامعه چنان سیطره خود را بر افراد خواهد انداخت که در موارد مختلفی مانند شورش و حشتهای عمومی و برخی آداب و رسوم قومی آزاده افراد را سلب می کند و فکر و ادراک را از آنان می گیرد (علامه طباطبایی، ۱۳۷۴ ص ۹۳), بر این اساس می توان گفت چون ادبیات حاصل ذهن و اندیشه نویسنده ای است که عنصری از جامعه است و از آن الگوبرداری کرده هر آنچه در ضمیرش نقش بسته و بنیان تفکر او را شکل داده است و با اموری که مجبور به پیروی از آن است در آثارش منعکس می کند, پس جامعه و شرایط آن نقش مهمی در ادبیات دارد.

کلیدواژه ها:

خیام ، شاعران ، جامعه