نقش برنامه های توانمندسازی اقتصادی خانواده در بهبود مسیرهای تحصیلی دانش آموزان

مسیرهای تحصیلی دانش آموزان صرفا حاصل توانایی های فردی و تلاش های آموزشی آنان نیست، بلکه به طور عمیقی تحت تاثیر شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خانواده قرار دارد. در این میان، نابرابری های اقتصادی و محدودیت منابع مالی خانواده ها می تواند دسترسی دانش آموزان به فرصت های آموزشی، کیفیت یادگیری و تداوم تحصیل را با چالش های جدی مواجه سازد. از این رو، توانمندسازی اقتصادی خانواده ها به عنوان یکی از راهبردهای موثر در کاهش شکاف های آموزشی و ارتقای عدالت تحصیلی مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با رویکردی مروری و تحلیلی، به بررسی نقش برنامه های توانمندسازی اقتصادی خانواده در بهبود مسیرهای تحصیلی دانش آموزان می پردازد.در این مطالعه، با مرور نظام مند ادبیات نظری و پژوهش های انجام شده در حوزه سرمایه های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، نابرابری آموزشی، کیفیت خدمات آموزشی و پیامدهای محرومیت نسبی، تلاش شده است چارچوبی مفهومی برای تبیین ارتباط میان وضعیت اقتصادی خانواده و پیامدهای تحصیلی دانش آموزان ارائه شود. یافته ها نشان می دهد که برخورداری خانواده ها از سرمایه اقتصادی مناسب، از طریق تامین امکانات آموزشی، کاهش فشارهای معیشتی و افزایش مشارکت والدین در فرایند یادگیری، زمینه ارتقای انگیزش تحصیلی، پیشرفت آموزشی و کاهش افت تحصیلی را فراهم می کند. همچنین تقویت سرمایه اجتماعی و شبکه های حمایتی خانوادگی، نقش مهمی در ایجاد محیطی امن، حمایتی و انگیزه بخش برای دانش آموزان ایفا می کند.نتایج این بررسی حاکی از آن است که برنامه های حمایتی و توانمندسازی اقتصادی، در صورت طراحی هدفمند و اجرای هماهنگ با سیاست های آموزشی، می توانند به کاهش نابرابری فرصت های یادگیری، بهبود کیفیت تجربه تحصیلی و افزایش عدالت آموزشی منجر شوند. بر این اساس، توجه هم زمان به ابعاد اقتصادی و اجتماعی خانواده ها، پیش شرطی اساسی برای بهبود پایدار مسیرهای تحصیلی دانش آموزان و ارتقای کارآمدی نظام آموزش وپرورش به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

توانمندسازی اقتصادی خانواده ، مسیرهای تحصیلی ، نابرابری آموزشی ، سرمایه اجتماعی ، سرمایه فرهنگی ، عدالت آموزشی ، موفقیت تحصیلی