بررسی نقش واسطه ای تاب آوری در رابطه بین استرس تحصیلی و فرسودگی تحصیلی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه ای تاب آوری در رابطه بین استرس تحصیلی و فرسودگی تحصیلی در میان دانش آموزان مدارس متوسطه دوره دوم ناحیه ۱ شهر کرمانشاه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ انجام شد. این مطالعه از نوع کمی و با طرح توصیفی–همبستگی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه های دهم تا دوازدهم بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، نمونه ای ۳۰۰ نفری انتخاب شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه استرس تحصیلی، مقیاس تاب آوری کانر–دیویدسون و پرسشنامه فرسودگی تحصیلی گردآوری شد. روایی ابزارها از طریق نظر متخصصان و تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن ها با ضریب آلفای کرونباخ تایید شد.نتایج نشان داد که بین استرس تحصیلی و فرسودگی تحصیلی رابطه مثبت و معنادار، بین استرس تحصیلی و تاب آوری رابطه منفی و معنادار و بین تاب آوری و فرسودگی تحصیلی رابطه منفی و معنادار وجود دارد. همچنین نتایج مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد که تاب آوری نقش واسطه ای معناداری در رابطه بین استرس تحصیلی و فرسودگی تحصیلی ایفا می کند؛ به طوری که بخشی از تاثیر استرس تحصیلی بر فرسودگی تحصیلی از طریق کاهش تاب آوری منتقل می شود. این یافته ها نشان می دهد که تاب آوری به عنوان یک عامل محافظتی می تواند شدت پیامدهای منفی استرس تحصیلی را کاهش دهد.بر اساس نتایج پژوهش، تقویت تاب آوری از طریق آموزش مهارت های مقابله ای، تنظیم هیجان و ایجاد محیط های آموزشی حمایتگر می تواند به کاهش فرسودگی تحصیلی و ارتقای سلامت روان دانش آموزان کمک کند. این پژوهش بر اهمیت توجه نظام آموزشی به عوامل روان شناختی محافظتی در کنار مدیریت فشارهای تحصیلی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

استرس تحصیلی ، فرسودگی تحصیلی ، تاب آوری ، دانش آموزان ، مدل یابی معادلات ساختاری