نقش آزمایشگاه های آموزشی در تقویت یادگیری مفاهیم شیمی

آموزش شیمی به عنوان یکی از علوم تجربی، ماهیتی مفهومی، انتزاعی و مبتنی بر مشاهده و تجربه دارد و صرف انتقال اطلاعات نظری نمی تواند منجر به درک عمیق فراگیران از مفاهیم بنیادی آن شود. یکی از مهم ترین ابزارهای پیوند میان نظریه و تجربه، آزمایشگاه آموزشی است که امکان مشاهده مستقیم پدیده ها، تعامل فعال با مواد و تجهیزات، و درک عینی تغییرات شیمیایی را فراهم می کند. پژوهش های آموزشی نشان می دهد یادگیری زمانی پایدار می شود که دانش آموزان در فرآیند ساخت دانش مشارکت داشته باشند و صرفا دریافت کننده اطلاعات نباشند. آزمایشگاه با ایجاد موقعیت های اکتشافی، ذهن فراگیران را از حالت حافظه محور به تفکر تحلیلی و استدلالی سوق می دهد و باعث شکل گیری یادگیری معنادار می گردد. همچنین فعالیت های آزمایشگاهی مهارت هایی نظیر مشاهده دقیق، فرضیه سازی، تحلیل داده، حل مسئله و تفکر علمی را تقویت می کند که از اهداف اصلی آموزش علوم محسوب می شوند. علاوه بر این، حضور در محیط آزمایشگاهی انگیزش تحصیلی و نگرش مثبت نسبت به علم را افزایش داده و اضطراب ناشی از دشواری مفاهیم شیمی را کاهش می دهد. در این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی، نقش آزمایشگاه های آموزشی در تقویت یادگیری مفاهیم شیمی بررسی شده و ابعاد شناختی، مهارتی و نگرشی آن مورد توجه قرار گرفته است. نتایج مطالعات پیشین نشان می دهد ترکیب آموزش نظری و عملی، بهترین شیوه برای دستیابی به یادگیری عمیق و پایدار در شیمی است و حذف یا تضعیف آزمایشگاه موجب سطحی شدن یادگیری می شود.