تکامل مقاومت آنتی بیوتیکی

تکامل مقاومت آنتی بیوتیکی به یکی از مهم ترین چالش های سلامت عمومی در سطح جهانی تبدیل شده است. این پدیده ناشی از توانایی میکروارگانیسم ها در تغییر ژنتیکی و ایجاد مکانیزم های دفاعی در برابر داروهای ضدباکتری است که می تواند اثربخشی درمان های عفونی را به طور قابل توجهی کاهش دهد. گسترش بی رویه مصرف آنتی بیوتیک ها، استفاده نادرست در محیط های پزشکی و کشاورزی، و انتقال ژن های مقاومت از طریق افقی و عمودی، از مهم ترین عوامل تسریع کننده این روند هستند. مقاومت آنتی بیوتیکی نه تنها موجب افزایش نرخ مرگ و میر بیماران می شود، بلکه هزینه های اقتصادی و اجتماعی بالایی را به سیستم های درمانی تحمیل می کند. تحقیقات اخیر نشان می دهد که تکامل مقاومت در سطح ژنتیکی به صورت جهش های نقطه ای، انتقال پلاسمیدها و عناصر ژنتیکی متحرک رخ می دهد و تحت فشار انتخابی آنتی بیوتیک ها تسریع می شود (محمدی، ۱۴۰۱؛ احمدی، ۱۴۰۰). علاوه بر این، عوامل محیطی مانند کیفیت آب، مدیریت فاضلاب و تماس میکروبی با محیط های انسانی و حیوانی نقش مهمی در انتشار مقاومت ایفا می کنند. این مقاله با بررسی روندهای تکاملی مقاومت آنتی بیوتیکی و مکانیسم های مولکولی آن، تلاش می کند تا تصویر جامع و دقیقی از چالش های حال حاضر و راهبردهای مقابله با این پدیده ارائه دهد.