عدالت تربیتی در الهیات و فقه اسلامی و بازتاب آن در مدیریت مدرسه

عدالت تربیتی به عنوان یکی از ارکان بنیادین تربیت اسلامی، نقشی حیاتی در شکل گیری نظام آموزشی همسو با ارزش های الهی ایفا می کند. این پژوهش با هدف تبیین مبانی الهیاتی و فقهی عدالت تربیتی و استخراج دلالت های عملی آن برای مدیریت مدرسه اسلامی انجام شده است. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی-توصیفی و با استفاده از منابع دست اول کلامی، تفسیری و فقهی، نشان می دهد که مفهوم عدالت تربیتی ریشه در توحید، عدل الهی، و کرامت ذاتی انسان دارد. در مباحث فقهی، قواعدی نظیر «قاعده نفی سبیل»، «وجوب تعلیم و تعلم»، و اصل تساوی در فرصت ها، چارچوب عملیاتی عدالت آموزشی را ترسیم می کنند. تحلیل نشان می دهد که مدیریت مدرسه اسلامی ملزم است عدالت را نه تنها در توزیع منابع مادی، بلکه در فرآیندهای آموزشی، شیوه های ارزیابی و تعاملات انسانی نهادینه سازد. نتایج حاکی از آن است که تحقق عدالت تربیتی نیازمند رویکردی نظام مند در سیاست گذاری های مدیریتی، تصمیم گیری های مبتنی بر شواهد قرآنی و فقهی، و ارزیابی های منصفانه است تا تفاوت های فردی محترم شمرده شده و زمینه رشد همگانی فراهم آید.

کلیدواژه ها:

عدالت تربیتی ، الهیات اسلامی ، فقه اسلامی ، مدیریت مدرسه ، کرامت انسانی ، تعلیم و تربیت اسلامی.