تبیین نقش آموزش تاریخ در تقویت حس تعلق ملی و تاریخی نوجوانان

این پژوهش با هدف تبیین نقش سازنده آموزش تاریخ در تقویت حس تعلق ملی و تاریخی نوجوانان در نظام آموزشی ایران انجام شده است. در دنیای پیچیده امروز، شکل گیری هویت ملی مستحکم و درک عمیق از پیشینه تاریخی، برای تضمین انسجام اجتماعی و توسعه پایدار جوامع ضروری است. نوجوانان به عنوان یکی از گروه های سنی کلیدی در فرآیند انتقال میراث فرهنگی و هویت ملی، نیازمند راهبردهای آموزشی موثر هستند. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش ترکیبی (کیفی-کمی) به بررسی این نقش پرداخته است. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره های متوسطه شهر اصفهان در سال ۱۴۰۴ بوده و از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای برای انتخاب حجم نمونه استفاده شده است. داده ها از طریق پرسشنامه های محقق ساخته و مصاحبه های نیمه ساختاریافته جمع آوری و با استفاده از آمار توصیفی و آزمون های استنباطی (مانند همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه) تجزیه و تحلیل شده اند. نتایج نشان داد که رویکردهای سنتی آموزش تاریخ (مانند حفظیات و تمرکز بر تاریخ سیاسی صرف) تاثیر محدودی بر تقویت تعلق ملی دارند، در حالی که آموزش تاریخ مبتنی بر روایت های چندوجهی، تحلیل منابع اولیه، و ارتباط دادن تاریخ با مسائل فرهنگی و ادبی معاصر، به طور معناداری حس تعلق ملی و درک تاریخی نوجوانان را افزایش می دهد. این مطالعه بر لزوم بازنگری در برنامه ریزی درسی تاریخ با تاکید بر ابعاد فرهنگی، ادبی و هویتی تاکید دارد و پیشنهاداتی را در زمینه آموزش معلمان و طراحی بسته های یادگیری تعاملی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

آموزش تاریخ ، هویت ملی ، تعلق تاریخی ، نوجوانان ، برنامه ریزی درسی ، حافظه تاریخی