بررسی اثربخشی نرم افزارهای تبدیل متن به گفتار برای دانش آموزان دارای نارساخوانی

نارساخوانی به عنوان یکی از شایع ترین اختلالات یادگیری خاص، با دشواری های پایدار در صحت و/یا روان خوانی کلمات و مهارت های هجی کردن شناسایی می شود که این مشکلات غالبا ناشی از نقص در مولفه واج شناختی زبان است. این چالش ها نه تنها تسلط بر سواد، بلکه پیشرفت تحصیلی در کلیه دروس، اعتماد به نفس و سلامت روانی-اجتماعی فرد را تحت تاثیر قرار می دهد. در مواجهه با این چالش، فناوری های کمک آموزشی به ویژه نرم افزارهای تبدیل متن به گفتار (TTS) به عنوان یک راه حل امیدبخش برای ارائه دسترسی جایگزین به محتوای نوشتاری و پشتیبانی از فرآیند خواندن ظهور کرده اند. این نرم افزارها متن دیجیتال را به صورت خودکار به گفتار مصنوعی با قابلیت درک تبدیل می کنند. پژوهش حاضر با روش مروری–تحلیلی و با هدف بررسی نظام مند مطالعات تجربی انجام شده در حوزه تاثیر نرم افزارهای TTS بر جنبه های مختلف خواندن (درک مطلب، روان خوانی، دقت) و مولفه های شناختی-عاطفی (بار شناختی، انگیزش، خودکارآمدی) در دانش آموزان با نارساخوانی طراحی شده است. جامعه آماری این مطالعه شامل مقالات پژوهشی منتشر شده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر بین المللی از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ می باشد. یافته های کلیدی حاکی از آن است که استفاده از TTS به طور معناداری منجر به بهبود درک مطلب، کاهش زمان خواندن و افزایش دقت در تکالیف مرتبط می شود. این فناوری با ارائه حمایت شنیداری همزمان، بار شناختی مرتبط با رمزگشایی را کاهش داده و منابع ذهنی را برای پردازش سطح بالاتر معنایی آزاد می کند. همچنین، استفاده از TTS با افزایش قابل توجه انگیزش، پشتکار و احساس استقلال در یادگیرندگان همراه است. از کاربردهای عملی این یافته ها می توان به ادغام TTS در برنامه درسی فراگیر، آموزش معلمان در استفاده موثر از این فناوری، و طراحی محیط های یادگیری چندحسی متناسب با اصول طراحی جهانی یادگیری (UDL) اشاره کرد. به طور خلاصه، نرم افزارهای TTS نه به عنوان جایگزینی برای آموزش خواندن، بلکه به عنوان یک ابزار توانمندساز حیاتی برای تسهیل دسترسی به محتوا و تقویت یادگیری برای دانش آموزان با نارساخوانی عمل می کنند.

کلیدواژه ها:

نارساخوانی ، تبدیل متن به گفتار (TTS) ، فناوری کمک آموزشی ، درک مطلب ، بار شناختی ، طراحی جهانی یادگیری (UDL) ، خوانش پشتیبانی شده