مدیریت عاطفی کلاس؛ از انضباط سخت تا همدلی موثر//

هدف های فردی و نقش آن ها در کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان چکیدهاضطراب امتحان به عنوان یکی از فراگیرترین و چالش برانگیزترین مشکلات نظام های آموزشی معاصر، سالانه هزینه های روانی و تحصیلی سنگینی را بر دانش آموزان و خانواده های آنان تحمیل می کند و پدیده ای رایج است که با وجود تلاش های گسترده برای مهار آن، همچنان به عنوان یک مانع جدی در مسیر شکوفایی استعدادها و تحقق اهداف آموزشی باقی مانده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش هدف های فردی به مثابه یکی از ظرفیت های درونی و قابل پرورش در کاهش این نوع از اضطراب انجام شده است و در صدد است تا نشان دهد چگونه جهت گیری فرد در قبال آینده، معنایی که به تلاش روزمره می بخشد و چشم اندازی که برای پیشرفت خود ترسیم می کند، می تواند به مثابه سپری در برابر موج تنش های موقعیت ارزشیابی عمل کند. این مطالعه با بهره گیری از چارچوب نظری اهداف پیشرفت و خودتنظیمی، به بررسی این مسئله پرداخته است که آیا صرفا تعیین هدف می تواند به کاهش اضطراب منجر شود یا کیفیت و ماهیت آن هدف، اصالت آن و نحوه ی درونی سازی اش توسط دانش آموز در این فرآیند نقش تعیین کننده دارد. یافته های حاصل از مرور منابع و تحلیل های نظری نشان می دهد که میان انواع هدف های فردی و میزان اضطراب امتحان رابطه ای معنادار وجود دارد؛ بدین ترتیب که هدف های خودتعیین شده، درونی، مبتنی بر تسلط و پیشرفت فردی نسبت به گذشته خود، با سطوح پایین تری از اضطراب همراه هستند، در حالی که هدف های تحمیلی از بیرون، کلیشه ای، مبتنی بر مقایسه ی اجتماعی و اجتناب از شکست، اضطراب را به طور چشمگیری افزایش می دهند. همچنین فرآیند هدف گذاری کارآمد نه تنها با ایجاد حس جهت گیری و کاهش ابهام، سردرگمی شناختی دانش آموز را کاهش می دهد، بلکه به واسطه ی ایجاد فرصت های مکرر برای تجربه ی موفقیت های کوچک و قابل دستیابی، خودکارآمدی تحصیلی را بهبود بخشیده و چرخه ی معیوب «اضطراب - شکست - اضطراب بیشتر» را مختل می کند. نتیجه آن که آموزش هدف های فردی به عنوان یک مداخله ی روان شناختی - آموزشی کم هزینه و در دسترس، می تواند به عنوان یکی از مولفه های اصلی برنامه های پیشگیری و کاهش اضطراب امتحان در مدارس مورد توجه قرار گیرد و ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای بهزیستی تحصیلی دانش آموزان فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: هدف های فردی ، اضطراب امتحان ، خودکارآمدی ، اهداف پیشرفت ، دانش آموزان