تاثیر آموزش مجازی بر مهارت های ارتباطی دانش آموزان

با شیوع ناگهانی همه گیری کووید-۱۹ و پس از آن، ادغام فناوری در آموزش، نظام های آموزشی سراسر جهان، از جمله ایران، با تغییری پارادایمی از آموزش حضوری به آموزش مجازی (الکترونیکی) مواجه شدند. این پژوهش با هدف بررسی عمیق تاثیر آموزش مجازی بر مهارت های ارتباطی دانش آموزان انجام شده است. مهارت های ارتباطی به عنوان یکی از مولفه های اصلی هوش هیجانی و اجتماعی، نقشی حیاتی در موفقیت تحصیلی و شغلی آینده ایفا می کند. روش پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی و از نوع مرور نظام مند (Systematic Review) است که با بررسی مقالات، پایان نامه ها و منابع معتبر پایگاه های اطلاعاتی داخلی (SID, Magiran, Noormags) و خارجی (ScienceDirect, ERIC, Google Scholar) در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ انجام گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که آموزش مجازی تاثیری دوگانه (Dual Impact) بر مهارت های ارتباطی دارد. از یک سو، این شیوه موجب تضعیف ارتباطات غیرکلامی، کاهش درک زبان بدن، و افت همدلی در تعاملات رودررو شده است. از سوی دیگر، آموزش مجازی باعث تقویت مهارت های ارتباطی نوشتاری، افزایش جسارت در پرسشگری برای دانش آموزان درون گرا (به دلیل اثر بازداری زدایی آنلاین) و ارتقای سواد دیجیتال ارتباطی شده است. نتیجه گیری نهایی بیانگر آن است که برای کاهش آسیب های ارتباطی، نظام آموزشی نیازمند گذار به سمت رویکردهای ترکیبی (Blended Learning)، استفاده از پلتفرم های تعاملی تصویری و گنجاندن سرفصل های آموزشی ویژه برای تقویت “نتیکت” (آداب معاشرت شبکه ای) است.

کلیدواژه ها:

آموزش مجازی ، مهارت های ارتباطی ، دانش آموزان ، تعاملات اجتماعی ، یادگیری الکترونیکی ، آسیب شناسی آموزشی