مدیریت رفتارهای چالش بر انگیر در کلاسهای آموزش ویژه

هدف از پژوهش حاضر، طراحی و بررسی اثربخشی یک برنامه آموزشی جامع برای مدیریت رفتارهای چالش برانگیز در کلاس های آموزش ویژه بود. این مطالعه به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل در مدرسه استثنایی نیکان زرین دشت انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان (۵۰ نفر) و معلمان این مدرسه بودند که از میان آنان، ۱۰ دانش آموز با بیشترین چالش رفتاری به روش هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. همچنین، کلیه معلمان به عنوان مشارکت کننده در بخش آموزش برنامه شرکت کردند. مداخله پژوهش شامل یک برنامه دو بخشی بود: آموزش مهارت های هیجانی-اجتماعی به دانش آموزان گروه آزمایش در ۱۶ جلسه و برگزاری کارگاه آموزشی و جلسات مشاوره برای معلمان. داده ها با استفاده از چک لیست مشاهده ساختاریافته، پرسشنامه محقق ساخته و مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و با روش های آماری تحلیل کوواریانس، آزمون تی و تحلیل محتوای کیفی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که اجرای برنامه منجر به کاهش معنادار رفتارهای چالش برانگیز در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل گردید. همچنین، آگاهی و کاربست راهبردهای مدیریت رفتار مثبت در معلمان افزایش یافته و احساس کارآمدی آنان بهبود پیدا کرد. نتایج موید اثربخشی برنامه های مدون و بومی سازی شده در ایجاد محیط یادگیری مثبت است. پیشنهاد می گردد این برنامه به عنوان بخشی از برنامه ریزی آموزشی مدرسه ادغام و با حمایت بلندمدت تداوم یابد