تحلیل تصویر زن در شعر جاهلی و صدر اسلام

این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی و توصیفی-تحلیلی تصویر زن در شعر دوره جاهلی و صدر اسلام انجام شده است. شعر این دو دوره، به مثابه آینه ای از ساختار اجتماعی، ارزش ها و تحولات فرهنگی جامعه عرب محسوب می شود. در دوره جاهلی، تصویر زن عمدتا تابع ساختار قبیله ای، نظام قبیله ای و مفاهیمی چون وفاداری، زیبایی جسمانی، و نقش ابژه ای در عشق رمانتیک (غزل و تشبیب) بود. با ظهور اسلام، بنیادهای ارزشی جامعه دچار تحول بنیادین شد و این تحول، بازتاب خود را در شعر، به ویژه در نگرش به زن، نشان داد. این مقاله با بررسی دقیق متون ادبی و تاریخی، به واکاوی عناصر تداوم و تغییر در تصویر زن، از ابژه انگاری جنسی تا تاکید بر نقش اخلاقی و اجتماعی او در پرتو آموزه های اسلامی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که گرچه برخی کلیشه های جاهلی در شعر باقی ماند، اما اسلام با تبیین کرامت انسانی زن، چارچوب معنایی جدیدی برای بازنمایی او فراهم آورد که تاکید بیشتری بر فضایل اخلاقی و نقش زن در ساختار جدید امت داشت.