کاربرد بازی های تربیتی در رشد خلاقیت و تفکر نقاد فراگیران در نظام آموزشی

تحول در ساختارهای آموزشی مدرن ایجاب می کند که از روش های سنتی که صرفا بر انتقال دانش متمرکز هستند، به سمت الگوهایی حرکت کنیم که توانمندی های عالی ذهنی را در اولویت قرار می دهند. اهمیت و ضرورت این مسئله در آنجاست که خلاقیت و تفکر نقاد به عنوان دو بال اصلی سواد در قرن بیست و یکم، نیازمند محیطی فارغ از استرس و سرشار از انگیزش هستند که بازی های تربیتی دقیقا همین فضا را فراهم می سازند. بیان مسئله اصلی در اینجا، مواجهه با نظام های آموزشی ایستایی است که در آن ها یادگیرندگان به جای پرسش گری و تولید ایده های نو، به بازتولید اطلاعات آموخته شده می پردازند. ضرورت بهره گیری از بازی های تربیتی از آن رو است که این ابزارها با قرار دادن فراگیر در موقعیت های شبیه سازی شده و چالش برانگیز، او را ناگزیر به تحلیل چندجانبه، ارزیابی شواهد و اتخاذ تصمیمات منطقی می کنند که همگی از مولفه های اصلی تفکر نقاد محسوب می شوند. از سوی دیگر، ماهیت اکتشافی بازی، بن بست های ذهنی را شکسته و با تشویق یادگیرنده به یافتن راه حل های جایگزین، قدرت ایده پردازی و خلاقیت او را به شکلی نظام مند ارتقا می دهد. تکنولوژی های نوین آموزشی نیز با هوشمندسازی این بازی ها، امکان ارائه بازخوردهای اختصاصی و پایش مداوم رشد شناختی را فراهم آورده اند. چالش اساسی اینجاست که چگونه می توان میان جنبه های سرگرمی و اهداف تربیتی بازی توازنی برقرار کرد که منجر به یادگیری عمیق شود. در واقع، هدف نهایی این نوشتار تبیین این نکته است که بازی های تربیتی نه به عنوان یک فعالیت جانبی، بلکه به مثابه یک متدولوژی استراتژیک، نقش واسطه ای کلیدی در تبدیل محیط های آموزشی به فضایی برای پرورش انسان هایی خلاق، تحلیل گر و مسئله محور ایفا می کنند که قادرند در دنیای پیچیده امروز، قضاوت های درستی بر پایه منطق و نوآوری داشته باشند.

کلیدواژه ها:

بازی های تربیتی ، رشد خلاقیت ، تفکر نقاد ، یادگیری فعال ، چالش های شناختی