نقش آموزش و پرورش در تربیت شهروند مسئول در عصر جدید

عصر جدید که با ویژگی هایی نظیر جهانی شدن، انقلاب دیجیتال، پیچیدگی های اجتماعی و تغییرات سریع فناوری مشخص می شود، نیازمند بازتعریفی بنیادین از مفهوم شهروندی و نقش نهادهای اجتماعی در شکل دهی به آن است. در این بستر، تربیت شهروند مسئول به عنصری حیاتی برای تضمین پایداری، دموکراسی و توسعه اجتماعی تبدیل شده است. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل نقش چندوجهی نظام آموزش و پرورش در فرآیند تربیت شهروند مسئول در مواجهه با الزامات و چالش های عصر جدید است. روش تحقیق مورد استفاده در این مطالعه، رویکرد تحلیلی-توصیفی است که با هدف تبیین چارچوب های نظری، تحلیل شکاف های موجود و ارائه راهکارهای عملیاتی برای ارتقاء عملکرد آموزش و پرورش در این حوزه طراحی شده است. یافته های کلیدی نشان می دهند که سیستم های آموزشی سنتی غالبا در انطباق با نیازهای نوین شهروندی (مانند سواد رسانه ای، تفکر انتقادی جهانی و تعهد اخلاقی فراملی) دچار کاستی هایی هستند. نهاد آموزش و پرورش به دلیل دسترسی فراگیر و نقش اساسی خود در جامعه پذیری، پتانسیل عظیمی برای نهادینه سازی ارزش های شهروندی فعال دارد، اما این پتانسیل نیازمند بازنگری در برنامه های درسی، روش های تدریس و محیط های یادگیری است. نتایج نشان می دهد که موفقیت در این مسیر مستلزم گذار از آموزش حافظه محور به آموزش مبتنی بر تجربه، تقویت مهارت های اجتماعی-عاطفی و ایجاد بستری برای مشارکت مدنی دانش آموزان در فرآیند یادگیری است. در نتیجه گیری، تاکید می شود که تربیت شهروند مسئول در عصر جدید، یک امر تخصصی نیست، بلکه یک ماموریت جامع آموزشی است که باید در تمامی ابعاد نظام تعلیم و تربیت ادغام شود تا اطمینان حاصل شود نسل آینده قادر به ایفای نقش سازنده در جامعه ای پیچیده و متغیر خواهد بود. این پژوهش شکاف میان آموزش آکادمیک و آمادگی برای زندگی مدنی فعال را برجسته ساخته و بر ضرورت سرمایه گذاری راهبردی بر تربیت شهروندی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

آموزش و پرورش ، شهروند مسئول ، عصر جدید ، تربیت مدنی ، مشارکت اجتماعی ، اخلاق شهروندی