دانش آموز در عصر اینستاگرام: بازتعریف هویت تحصیلی در تقاطع فرهنگ دیجیتال و روان شناسی رشد

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر فرهنگ دیجیتال و شبکه های اجتماعی بر شکل گیری هویت تحصیلی و انگیزش یادگیری دانش آموزان دوره متوسطه انجام شد. مسئله اصلی مطالعه آن است که چگونه تعامل مداوم دانش آموزان با محیط های دیجیتال و رسانه های اجتماعی، به ویژه شبکه های تصویری و محتوای فرهنگی سلبریتی محور، بر خودپنداره تحصیلی، انگیزش، اضطراب اجتماعی و عملکرد تحصیلی آن ها تاثیر می گذارد. این پژوهش از نوع توصیفی همبستگی بوده و جامعه آماری شامل ۴۵۰ دانش آموز دوره متوسطه دوم در مدارس شهری بود که با روش نمونه گیری طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه های استاندارد سنجش خودپنداره تحصیلی، انگیزش یادگیری و اضطراب مقایسه اجتماعی و همچنین مقیاس های فرهنگی دیجیتال بود. داده ها با استفاده از تحلیل همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس چندمتغیری (MANOVA) بررسی شد. یافته ها نشان داد که مواجهه مستمر با محتوای فرهنگی شبکه های اجتماعی با افزایش اضطراب مقایسه اجتماعی و کاهش انگیزش درونی دانش آموزان همراه است و به طور قابل توجهی هویت تحصیلی آن ها را تحت تاثیر قرار می دهد. همچنین، سبک تعامل دانش آموزان با این فضاها می تواند نقش میانجی در رابطه بین سرمایه فرهنگی خانوادگی و عملکرد تحصیلی ایفا کند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که مدیریت فرهنگی آموزشی و برنامه های توانمندسازی رسانه ای برای کاهش پیامدهای منفی و تقویت خودپنداره تحصیلی ضروری است و راهبردهایی برای طراحی محیط های یادگیری حمایتگر دیجیتال ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

هویت تحصیلی ، انگیزش یادگیری ، فرهنگ دیجیتال ، شبکه های اجتماعی ، اضطراب مقایسه اجتماعی