بررسی فرهنگ دیجیتال و شبکه های اجتماعی بر هویت روانی-اجتماعی دانش آموزان و پیامدهای آن بر آموزش و پرورش

در دهه های اخیر، رشد سریع شبکه های اجتماعی و فرهنگ دیجیتال، ابعاد مختلف زندگی دانش آموزان را تحت تاثیر قرار داده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر فرهنگ دیجیتال بر شکل گیری هویت روانی-اجتماعی دانش آموزان و پیامدهای آن بر فرآیندهای آموزشی انجام شده است. روش تحقیق از نوع ترکیبی و شامل جمع آوری داده های کمی از طریق پرسشنامه استاندارد هویت اجتماعی و مقیاس استفاده از شبکه های اجتماعی و داده های کیفی از مصاحبه با دانش آموزان و معلمان بوده است. نمونه تحقیق شامل ۲۵۰ دانش آموز مقطع متوسطه و ۲۰ معلم از مدارس شهری و حاشیه ای بود که با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. یافته ها نشان داد که استفاده بیش از حد از شبکه های اجتماعی با کاهش تعاملات حضوری و افزایش رفتارهای مقایسه ای و اضطراب اجتماعی مرتبط است، اما از سوی دیگر، ابزارهای دیجیتال توانسته اند مهارت های ارتباطی و دسترسی به منابع آموزشی را بهبود دهند. همچنین، تحلیل کیفی نشان داد که دانش آموزان هویت خود را در تعامل با فرهنگ دیجیتال بازتعریف می کنند و این فرآیند می تواند فرصت ها و تهدیدهای روانی و تربیتی همزمان ایجاد کند. نتایج پژوهش بر ضرورت طراحی برنامه های آموزشی و پرورشی متناسب با فرهنگ دیجیتال تاکید دارد تا از تهدیدات احتمالی جلوگیری شده و فرصت های توسعه مهارت های اجتماعی و هویتی دانش آموزان بهینه سازی شود.

کلیدواژه ها:

فرهنگ دیجیتال ، شبکه های اجتماعی ، هویت روانی-اجتماعی ، آموزش و پرورش ، مهارت های اجتماعی