نقش سواد رسانه ای والدین در موفقیت تحصیلی دانش آموزان

در عصر حاضر، رسانه ها به عنوان “مدرسه دوم” و “والد سوم” نقش انکارناپذیری در فرآیند جامعه پذیری و آموزش کودکان و نوجوانان ایفا می کنند. با نفوذ گسترده فناوری های نوین ارتباطی و ابزارهای هوشمند در زندگی روزمره، الگوی تعاملات دانش آموزان و شیوه یادگیری آنان دستخوش تغییرات بنیادین شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سواد رسانه ای والدین در پیش بینی و ارتقای موفقیت تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی از نوع مرور سیستماتیک منابع کتابخانه ای است که با بررسی مقالات علمی-پژوهشی پایگاه های معتبر داخلی (SID, Magiran, Noormags) و خارجی (Google Scholar, ScienceDirect, ERIC) در بازه زمانی ۱۳۷۵ تا ۱۴۰۲ (۱۹۹۶-۲۰۲۴) صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که بین سطح سواد رسانه ای والدین و عملکرد تحصیلی فرزندان رابطه معنادار و مثبتی وجود دارد. والدینی که دارای مهارت های تفکر انتقادی، تجزیه و تحلیل پیام و رژیم مصرف رسانه ای هستند، با اعمال سبک های میانجی گری فعال (Active Mediation) و محدودکننده (Restrictive Mediation)، اثرات مخرب رسانه ها (مانند اختلال خواب، کاهش تمرکز و اعتیاد اینترنتی) را کاهش داده و از پتانسیل های آموزشی رسانه برای تقویت یادگیری فرزندان بهره می گیرند. همچنین نتایج نشان داد که سواد رسانه ای والدین از طریق متغیرهای میانجی همچون “جو عاطفی خانواده” و “خودکنترلی فرزندان”، بر معدل و انگیزش تحصیلی تاثیرگذار است. در پایان، راهکارهایی جهت ارتقای سواد رسانه ای والدین به عنوان یک ضرورت تربیتی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، موفقیت تحصیلی ، والدین ، میانجی گری رسانه ای ، دانش آموزان ، فضای مجازی