چالش ها و راهکارهای آموزش ویژه برای دانش آموزان ناشنوا: بازاندیشی در روش های تدریس و محیط یادگیری

آموزش و پرورش ویژه برای دانش آموزان ناشنوا، به عنوان یکی از پیچیده ترین و حساسترین عرصه های تعلیم و تربیت، همواره با چالش های متعدد و چندبعدی در زمینه های فلسفی، جامعه شناختی، روان شناختی، آموزشی و فناورانه مواجه بوده است. این چالش ها، از ماهیت ناشنوایی به عنوان یک تجربه زیستی-فرهنگی متمایز ریشه می گیرند که نیازمند رویکردهای آموزشی منعطف، چندحسی و مبتنی بر انتخاب زبانی است. مقاله مروری حاضر با هدف بازاندیشی انتقادی در روش های تدریس و محیط های یادگیری دانش آموزان ناشنوا، به بررسی نظام مند چالش های پیش رو و ارائه راهکارهای نوین و اثربخش می پردازد. در این راستا، چالش های اصلی در چهار حوزه کلیدی مورد تحلیل قرار گرفته اند: چالش های زبانی و ارتباطی (شامل دشواری در دسترسی به زبان گفتاری، بحث های دیرینه حول زبان اشاره در برابر روش شفاهی و دوزبانگی)، چالش های مربوط به توسعه برنامه درسی و انطباق محتوای آموزشی، چالش های موجود در روش های تدریس و ارزیابی، و چالش های فیزیکی-اجتماعی محیط یادگیری. در مواجهه با این چالش ها، راهکارهای متعددی شامل به کارگیری فلسفه آموزشی دوزبانگی (تاکید همزمان بر زبان اشاره به عنوان زبان اول و زبان نوشتاری جامعه اکثریت)، طراحی جهانی برای یادگیری (UDL) به منظور ایجاد انعطاف در ارائه محتوا، مشارکت و بیان دانش، یکپارچه سازی فناوری های کمک شنیداری و کمک ارتباطی پیشرفته، ایجاد محیط های یادگیری فراگیر و حساس به فرهنگ ناشنوایی، توانمندسازی معلمان از طریق آموزش های تخصصی مستمر، و تقویت مشارکت خانواده و جامعه ناشنواساز مورد بررسی قرار می گیرند. نتیجه گیری کلی مقاله حاکی از آن است که گذار از الگوهای پزشکی-نقص محور به الگوهای فرهنگی-اجتماعی در فهم ناشنوایی، و اتخاذ رویکردی ترکیبی، منعطف و دانش آموزمحور که انتخاب، هویت و کانال های ارتباطی ترجیحی فراگیران ناشنوا را در مرکز توجه قرار می دهد، کلید غلبه بر چالش های موجود و ایجاد محیط های یادگیری غنی، معنادار و عادلانه برای این گروه از دانش آموزان است.

کلیدواژه ها:

دانش آموزان ناشنوا ، آموزش ویژه ، چالش های آموزشی ، روش های تدریس ، محیط یادگیری