نقش اضطراب امتحان و کمال گرایی در عملکرد تحصیلی: تحلیل مدل معادلات ساختاری در بین دانش آموزان دختر و پسر

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه چندبعدی بین سازه های روان شناختی اضطراب امتحان، کمال گرایی و عملکرد تحصیلی با درنظرگیری نقش تعدیل گری جنسیت در بین دانش آموزان دوره متوسطه انجام شد. مطالعه از نوع توصیفی-همبستگی با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری بود که بر روی نمونه ای شامل ۴۰۰ دانش آموز (۲۰۰ دختر و ۲۰۰ پسر) که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند، اجرا گردید. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب امتحان اسپیلبرگر، مقیاس کمال گرایی چندبعدی فراست و شاخص معدل تحصیلی نیمسال گذشته بود. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS-۲۶ و AMOS-۲۴ انجام گرفت و برازش مدل پیشنهادی از طریق شاخص های RMSEA، CFI، GFI و χ۲/df مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که مدل مفهومی از برازش مطلوبی برخوردار بوده و اضطراب امتحان به صورت منفی و معناداری بر عملکرد تحصیلی تاثیر می گذارد. همچنین کمال گرایی هم به صورت مستقیم و هم از طریق میانجی گری اضطراب امتحان بر عملکرد تحصیلی اثر غیرمستقیم دارد. تحلیل چندگروهی معادلات ساختاری تفاوت های معناداری را در الگوی روابط بین متغیرها در دو گروه جنسیتی آشکار ساخت؛ به طوری که در گروه دختران، رابطه کمال گرایی با اضطراب امتحان قوی تر بوده و در گروه پسران، تاثیر مستقیم کمال گرایی بر عملکرد تحصیلی بارزتر بود. این نتایج بر پیچیدگی تعامل عوامل روان شناختی موثر بر پیشرفت تحصیلی و ضرورت توجه به متغیرهای تعدیل گر مانند جنسیت در طراحی مداخلات آموزشی-روان شناختی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

اضطراب امتحان ، کمال گرایی چندبعدی ، عملکرد تحصیلی ، مدل معادلات ساختاری ، تفاوت های جنسیتی ، دانش آموزان متوسطه ، تحلیل چندگروهی