واکاوی رابطه برنامه درسی غیررسمی و توسعه رفتارهای مسئولانه در دانش آموزان

در نظام های تربیتی معاصر، برنامه درسی غیررسمی به عنوان یکی از مولفه های تاثیرگذار در شکل گیری رفتارهای دانش آموزان مورد توجه صاحب نظران تعلیم و تربیت قرار گرفته است. این برنامه که شامل فرهنگ مدرسه، تعاملات اجتماعی، قوانین نانوشته، ارزش های پنهان و فعالیت های فوق برنامه می شود، نقش بسزایی در پرورش رفتارهای مسئولانه ایفا می نماید. اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می شود که توسعه رفتارهای مسئولانه به عنوان یکی از اهداف غایی نظام های آموزشی، زمینه ساز شکل گیری شهروندانی متعهد و پاسخگو در جامعه آینده خواهد بود. مساله اصلی این پژوهش واکاوی چگونگی تاثیر برنامه درسی غیررسمی بر تقویت رفتارهای مسئولانه در دانش آموزان است. در واقع این سوال مطرح می شود که چگونه می توان با مدیریت آگاهانه و طراحی هدفمند برنامه درسی غیررسمی، بستری فراهم نمود که ضمن تقویت حس مسئولیت پذیری، تعهد اجتماعی و پاسخگویی دانش آموزان، از بروز رفتارهای نامناسب جلوگیری به عمل آورد. این مقاله با تحلیل ابعاد مختلف برنامه درسی پنهان و ارتباط آن با نظریه های رشد اخلاقی، در پی ارائه چارچوبی نظام مند برای بهره گیری از ظرفیت های برنامه درسی غیررسمی در جهت پرورش رفتارهای مسئولانه است. شناسایی و به کارگیری این ظرفیت ها می تواند گامی موثر در جهت ایجاد محیط های آموزشی باشد که نه تنها به انتقال دانش می پردازند، بلکه زمینه ساز رشد همه جانبه شخصیت و مسئولیت پذیری اجتماعی دانش آموزان خواهند بود.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی غیررسمی ، رفتارهای مسئولانه ، دانش آموزان ، توسعه اخلاقی ، فرهنگ مدرسه