بررسی تاثیر بازی درمانی بر رشد مهارت های اجتماعی کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم

اختلال طیف اوتیسم به عنوان یکی از شایع ترین اختلالات رشدی–عصبی دوران کودکی، با چالش هایی در حوزه تعامل اجتماعی، ارتباط کلامی و رفتارهای سازگارانه همراه است. این چالش ها سبب شده اند که متخصصان حوزه آموزش و سلامت روان، به دنبال رویکردهایی باشند که علاوه بر اثربخشی، با ویژگی های رشدی و هیجانی کودکان نیز هم خوانی داشته باشند. در این میان، بازی درمانی به عنوان یک مداخله رشدی و کودک محور، در سال های اخیر توجه گسترده ای را به خود جلب کرده است.برخلاف مداخلات سنتی که عمدتا بر آموزش مستقیم مهارت ها تاکید دارند، بازی درمانی با بهره گیری از فعالیت های بازی محور، فضای ایمن و انگیزشی برای تمرین تعامل اجتماعی، تنظیم هیجان و برقراری ارتباط فراهم می کند. شواهد پژوهشی نشان می دهد که مداخلات مبتنی بر بازی می توانند موجب بهبود معنادار در مهارت های اجتماعی، کاهش رفتارهای چالش برانگیز و افزایش تعاملات مثبت کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم شوند (Thorp et al., ۱۹۹۵; Chester et al., ۲۰۱۹; Odom et al., ۲۰۲۱; Baryaji et al., ۲۰۲۵).مرور مطالعات داخلی و خارجی حاکی از آن است که بازی درمانی نه تنها با اصول آموزش فراگیر و رویکردهای انسان گرایانه هم راستا است، بلکه می تواند به عنوان مکملی اثربخش در برنامه های آموزشی و توان بخشی کودکان دارای اوتیسم مورد استفاده قرار گیرد. از این رو، بررسی ظرفیت های درمانی، آموزشی و اجتماعی بازی درمانی می تواند چشم اندازی نوین برای ارتقای کیفیت مداخلات روان شناختی و آموزشی در مراکز استثنایی و مدارس ایران فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

بازی درمانی ، اختلال طیف اوتیسم ، مهارت های اجتماعی ، مداخلات رشدی ، کودکان استثنایی