نقش روش های فعال یاددهی–یادگیری در افزایش درک مفاهیم ریاضی

آموزش ریاضیات، به عنوان یکی از پایه های اساسی در تربیت علمی و شناختی دانش آموزان، همواره با چالش های قابل توجهی در زمینه میزان اثربخشی و عمق یادگیری مفاهیم روبرو بوده است. رویکردهای سنتی و عمدتا منفعلانه در تدریس ریاضی، که بر انتقال صرف دانش از معلم به دانش آموز تمرکز دارند، غالبا منجر به یادگیری سطحی، فراموشی سریع مفاهیم و فقدان توانایی دانش آموزان در به کارگیری دانش ریاضی در موقعیت های جدید و حل مسائل واقعی می شوند. این وضعیت، ضرورت بازنگری اساسی در روش های یاددهی–یادگیری را آشکار می سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تبیین نقش روش های فعال یاددهی–یادگیری در ارتقاء سطح درک مفاهیم ریاضی دانش آموزان صورت گرفته است. در این مقاله، ابتدا به تشریح مفاهیم بنیادین یادگیری فعال، نظریه های یادگیری مرتبط با آن، و همچنین مولفه های کلیدی چون تعامل، تفکر انتقادی و حل مسئله در زمینه آموزش ریاضی پرداخته می شود. متعاقبا، مجموعه ای از روش های فعال یاددهی–یادگیری، از جمله یادگیری مبتنی بر حل مسئله، یادگیری مشارکتی، بحث و گفت وگوی کلاسی، آموزش مبتنی بر پروژه و بهره گیری از فناوری های آموزشی، با جزئیات کامل معرفی و چگونگی اجرای آن ها در کلاس درس ریاضی تشریح می گردد. بخش قابل توجهی از این پژوهش به تحلیل عمیق شناختی و آموزشی تاثیر این روش ها بر درک مفاهیم ریاضی اختصاص یافته است. در این راستا، ارتباط میان فعالیت های یادگیرنده، بازخوردها، و فرآیندهای شناختی زیربنایی که منجر به یادگیری عمیق تر و پایدارتر می شود، مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. همچنین، مروری جامع بر پیشینه پژوهش های داخلی و خارجی در این حوزه، با تاکید بر یافته های کلیدی و روندهای پژوهشی، ارائه شده است. روش شناسی پژوهش حاضر، رویکردی توصیفی–تحلیلی را اتخاذ نموده و ابزارها و متغیرهای مرتبط با سنجش درک مفاهیم و اثربخشی روش های یاددهی–یادگیری به دقت تبیین شده اند. در بخش بحث و تفسیر یافته ها، نتایج حاصل از تحلیل های نظری و بررسی پیشینه پژوهش به صورت جامع مورد واکاوی قرار گرفته و ارتباط میان مولفه های یادگیری فعال و ارتقاء درک مفاهیم ریاضی به صورت تحلیلی مورد سنجش قرار می گیرد. در نهایت، این پژوهش با ارائه نتیجه گیری های جامع و کاربردی، پیشنهاداتی عملی برای معلمان، برنامه ریزان درسی و پژوهشگران آینده در راستای ارتقاء کیفیت آموزش ریاضی و فراهم آوردن تجربه های یادگیری اثربخش تر برای دانش آموزان ارائه می نماید. محدودیت های پژوهش نیز به تفصیل بیان شده و فهرستی از منابع معتبر فارسی و لاتین به عنوان مبنای این تحقیق آورده شده است. این مقاله با هدف ارائه یک چارچوب نظری و عملیاتی قوی برای پیاده سازی روش های یاددهی–یادگیری فعال در آموزش ریاضی، گامی در جهت رفع چالش های موجود و ارتقاء سطح توانمندی های شناختی و تحلیلی دانش آموزان در این حوزه برمی دارد.

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، درک مفاهیم ریاضی ، روش های تدریس ، یادگیری مبتنی بر حل مسئله ، یادگیری مشارکتی ، تفکر انتقادی ، حل مسئله ، آموزش ریاضی ، رویکردهای نوین آموزشی