نقش قصه گویی ساختارمند در تقویت تفکر انتقادی و انعطاف پذیری شناختی دانش آموزان

این پژوهش به بررسی نقش محوری قصه گویی ساختارمند به عنوان یک استراتژی آموزشی نوین در ارتقای دو سازه مهم شناختی-تربیتی، یعنی تفکر انتقادی و انعطاف پذیری شناختی در میان دانش آموزان می پردازد. با توجه به ناکارآمدی روش های سنتی در پرورش مهارت های عالی تفکر در مواجهه با انبوه اطلاعات، این مقاله استدلال می کند که ساختار روایی (Narrative Structure) با فراهم آوردن بافت معنایی غنی و درگیرکننده، بستری ایده آل برای فعال سازی فرآیندهای شناختی پیچیده فراهم می آورد. تفکر انتقادی از طریق تحلیل شخصیت ها، کشف انگیزه ها و ارزیابی پیامدهای اقدامات در داستان، تقویت می شود؛ در حالی که انعطاف پذیری شناختی از طریق مواجهه با سناریوهای مختلف و نیاز به تغییر دیدگاه ها (Perspective-Taking) توسعه می یابد. این مقاله با مرور ادبیات، مدل های نظری مرتبط (نظریه داستان سرایی شناختی و تئوری ذهن) را تبیین کرده و راهبردهای عملیاتی برای اجرای قصه گویی ساختارمند در محیط های آموزشی ارائه می دهد. نتایج نشان می دهد که رویکرد روایی، یادگیری را از حالت انفعالی به یک فرآیند فعال و تحلیلی تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

قصه گویی ساختارمند ، تفکر انتقادی ، انعطاف پذیری شناختی ، یادگیری مبتنی بر روایت ، روان شناسی آموزش ، مهارت های عالی تفکر