رابطه روش های تدریس فعال با یادگیری دانش آموزان در کلاس درس

تحولات گسترده در عرصه های آموزشی و تربیتی در قرن بیست و یکم، نظام های آموزشی را بر آن داشته است تا از الگوهای سنتی و معلم محور فاصله گرفته و به سمت رویکردهای نوین و دانش آموزمحور حرکت کنند. در این میان، روش های تدریس فعال به عنوان یکی از استراتژی های کارآمد، جایگاه ویژه ای در ادبیات پژوهشی و تربیتی پیدا کرده اند. این روش ها با تغییر ماهیت نقش معلم از انتقال دهنده صرف دانش به تسهیل گر یادگیری و نیز تغییر نقش دانش آموز از شنونده ای منفعل به مشارکت کننده ای فعال، بستری را فراهم می آورند که در آن یادگیری عمیق و پایدار شکل می گیرد. تمرکز بر تعامل سازنده، حل مسئله و تفکر انتقادی، هسته اصلی این رویکردها را تشکیل می دهد که هدف نهایی آن ها ارتقای سطح شناختی و عاطفی فراگیران است. بررسی رابطه میان روش های تدریس فعال و یادگیری دانش آموزان نشان می دهد که میان این دو متغیر همبستگی معناداری وجود دارد. پژوهش های نظری حاکی از آن است که وقتی فرآیند یاددهی-یادگیری بر پایه مشارکت فعال ذهن دانش آموز بنا شود، مهارت های شناختی نظیر تحلیل، سنتز و ارزشیابی تقویت شده و انگیزه درونی برای یادگیری افزایش می یابد. روش های تدریس فعال با ایجاد زمینه های مناسب برای تعامل اجتماعی و تبادل نظر، فرآیند سازنده گرایی را تقویت کرده و به دانش آموزان کمک می کند تا دانش را نه به عنوان یک واقعیت ثابت، بلکه به عنوان یک سازه شخصی و قابل بازنگری تجربه کنند. این امر مستلزم طراحی محیط های یادگیری انعطاف پذیر و پویاست که در آن سوال و پرسش گری جایگزین حفظیات مکانیکی شود. با توجه به اهمیت موضوع، این مقاله با رویکردی تحلیلی-توصیفی به واکاوی رابطه روش های تدریس فعال با یادگیری دانش آموزان می پردازد. در این راستا، ابتدا مبانی نظری و تعاریف مفهومی روشن می شود و سپس با تحلیل ابعاد مختلف این رابطه، چگونگی تاثیرگذاری استراتژی های فعال بر ابعاد گوناگون یادگیری شناختی، عاطفی و مهارتی تبیین می گردد. نتایج این تحلیل نشان می دهد که کاربست صحیح و اصولی روش های تدریس فعال می تواند کیفیت فرآیند آموزشی را ارتقا داده و منجر به یادگیری ماندگار و کاربردی شود.

کلیدواژه ها:

روش های تدریس فعال ، یادگیری دانش آموزان ، مشارکت کلاسی ، آموزش نوین