زیبایی شناسی رنج و ناپایداری: بازتاب مفاهیم بنیادین اصول راه شریفه ی هشتگانه بودیسم در شعر و غزلیات غنی کشمیری

این پژوهش به بررسی و تحلیل بازتاب مولفه های بنیادین آیین بودیسم، با تمرکز بر اصول راه شریفه ی هشتگانه، در غزلیات غنی کشمیری، از شاعران برجسته ی سبک هندی، می پردازد. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی و تطبیقی، و بر پایه ی تحلیل کیفی متون شعری، می کوشد ظرفیت های هم گرایی مفهومی میان اندیشه ی بودایی و جهان بینی شاعرانه ی غنی کشمیری را بدون فرض تاثیرپذیری تاریخی مستقیم، آشکار سازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که مفاهیمی چون رنج (Duḥkha)، ناپایداری (Anicca)، بی خویشتنی (Anatta)، ترک دلبستگی، خاموشی میل و پذیرش فقدان، در لایه های معنایی و تصویری اشعار غنی حضوری پررنگ دارند و با اصولی از راه شریفه ی هشتگانه، به ویژه دیدگاه درست، نیت درست، اندیشه (آگاهی) درست و کوشش درست، هم خوانی قابل توجهی می یابند. این هم خوانی نه در سطح واژگان دینی، بلکه در ساختار زیبایی شناختی شعر، منطق تصویرپردازی و سیر تدریجی سلوک ذهنی شاعر نمود می یابد. نتیجه گیری مقاله حاکی از آن است که غنی کشمیری، برخلاف سنت غالب عرفان اسلامی مبتنی بر وصال و اتحاد، به زیبایی شناسی رهایی از مسیر فقدان، شکست عقل، تعویق معنا و خاموشی میل نزدیک می شود؛ رویکردی که او را در افقی میان فرهنگی و فراتاریخی، هم سخن با اندیشه های بنیادین آیین بودا قرار می دهد. این پژوهش، زمینه ای نو برای مطالعات ادبیات تطبیقی و گفت وگوی میان سنت شعری فارسی و فلسفه های شرقی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

غنی کشمیری ، آیین بودیسم ، راه شریفه ی هشتگانه ، رنج ، ناپایداری ، عرفان تطبیقی ، شعر فارسی