رنج، آگاهی و سلوک شاعرانه: خوانشی تطبیقی از اصول راه شریفه ی هشتگانه بودایی در غزل های صائب تبریزی

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تحلیل تطبیقی اصول راه شریفه ی هشتگانه ی اندیشه های بودایی در شعر صائب تبریزی می باشد. اساس کار این تحقیق، بر سند یابی، فیش برداری و کار کتابخانه ای بوده و روش انجام تحقیق توصیفی تحلیلی بود. هدف اصلی پژوهشگر، استخراج اشعار و ابیاتی است که در مفهوم اصول راه شریفه ی هشتگانه ی اندیشه ی بودایی به کار رفته است. لذا ماخذ اصلی این پژوهش دیوان اشعار صائب تبریزی می باشد. در پژوهش حاضر، مفهوم اصول اصلی هشتگانه آموزه های بودا و وابسته های آن در دیوان اشعار صائب تبریزی، مورد بررسی قرار گرفت. صائب تبریزی از بزرگترین، مشهورترین و پرشعرترین شاعران عهد صفوی بوده و به علت حضور در دربار هند و نزدیکی و ارتباط با آیین هند و بودا، احتمال تاثیرپذیری از آموزه ها و آیین بودایی در اشعار خویش را دارا می باشد. بدین سبب ابتدا اشعار و ابیاتی که واژه های مفهوم اصول راه شریفه ی هشتگانه ی اندیشه ی بودایی که عبارت اند از دیدگاه درست، نیت درست، گفتار درست، کردار درست، معاش درست، کوشش درست، اندیشه درست، و تمرکز درست، به طور مستقیم در آن موجود بوده است، از دیوان اشعار صائب تبریزی استخراج شد. سپس مفاهیم اصول راه شریفه ی هشتگانه ی اندیشه ی بودایی که در برخی ابیات یافت شود، جمع آوری گردیده و سپس بعد از طبقه بندی به استنباط آنها اقدام شد. بررسی مولفه های بنیادین آیین بودیسم در اشعار صائب تبریزی نشان داد که اصول اصلی راه شریفه هشتگانه آموزه های آیین بودیسم بر اشعار و ویژگی های شعر صائب تبریزی تاثیر داشته است.

کلیدواژه ها:

اندیشه های بودایی ، عهد صفوی ، صائب تبریزی ، اصول راه شریفه ی هشتگانه