ترکیب روش تدریس فعال و بازی های آموزشی برای توسعه تفکر انتقادی ناب

هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی تلفیقی روش تدریس فعال و بازی های آموزشی برای توسعه تفکر انتقادی ناب در دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی انجام شد. روش: این پژوهش از نوع آمیخته (کیفی-کمی) بود. در مرحله کیفی، با استفاده از تحلیل مضمون و مطالعه اسنادی، مولفه های الگوی تلفیقی از ادبیات نظری و پایان نامه مرتبط استخراج شد. در مرحله کمی، الگوی طراحی شده در قالب پرسشنامه محقق ساخته بین ۱۵۰ نفر از معلمان پایه پنجم ناحیه ۴ اصفهان که به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شده بودند، توزیع و داده ها با استفاده از آزمون های کولموگوروف-اسمیرنوف، میانگین یک جامعه و مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته ها: یافته های تحقیق نشان داد که الگوی تلفیقی پیشنهادی متشکل از چهار بعد اصلی است: ۱) راهبردهای فعال تدریس (شامل بحث گروهی، حل مسئله مشارکتی و یادگیری مبتنی بر پروژه)، ۲) مکانیزم های بازی سازی (شامل چالش های پیشرونده، سیستم پاداش و بازخورد فوری)، ۳) تسهیل گری معلم (شامل راهنمایی فرایند، ایجاد جو امن نقد و تنظیم تعاملات)، و ۴) زمینه سازی محیطی (شامل فضای فیزیکی انعطاف پذیر و دسترسی به منابع دیجیتال). تحلیل کمی نیز نشان داد این الگو بر توسعه تفکر انتقادی ناب تاثیر معناداری دارد (۰۵/۰>P) و بیشترین اثر مربوط به مولفه بازی سازی با ضریب مسیر ۰/۷۲ بود. نتیجه گیری: تلفیق هدفمند روش های فعال تدریس با بازی های آموزشی، ضمن ایجاد جذابیت و تعامل بیشتر، می تواند به طور موثری مهارت های تفکر انتقادی شامل تحلیل، ارزیابی، استدلال و قضاوت را در دانش آموزان تقویت کند. پیشنهاد می گردد در برنامه های آموزشی دوره ابتدایی، از این الگوی تلفیقی به عنوان راهبردی نوآورانه برای پرورش تفکر انتقادی استفاده شود.

کلیدواژه ها:

روش تدریس فعال ، بازی های آموزشی ، تفکر انتقادی ناب ، یادگیری تلفیقی ، دوره ابتدایی.