معلم استثنایی به مثابه «تسهیل گر پذیرش»؛ راهکارهای تعامل با والدین در مراحل پنج گانه سوگ (انکار تا پذیرش معلولیت فرزند)

تولد فرزندی با نیازهای ویژه یا تشخیص ناتوانی در سنین مدرسه، اغلب به مثابه فروریختن «کودک آرمانی» در ذهن والدین عمل می کند و آنان را در چرخه ای پیچیده از واکنش های روانی قرار می دهد که شباهت انکارناپذیری با مراحل سوگ کوبلر-راس (۱۹۶۹) دارد. در این میان، معلم آموزش ویژه نه تنها یک پداگوژیست، بلکه در خط مقدم مواجهه با خانواده، نقشی محوری به عنوان «تسهیل گر روانی-اجتماعی» ایفا می کند. این پژوهش با هدف تبیین نقش معلم در گذار والدین از مراحل پنج گانه سوگ (انکار، خشم، چانه زنی، افسردگی و پذیرش) تدوین شده است. استدلال اصلی مقاله بر این است که مقاومت های والدین در برابر برنامه های آموزشی و توانبخشی، نه لجاجت، بلکه مکانیسم های دفاعی ناخودآگاه است که نیازمند مدیریت دیپلماتیک و همدلانه معلم می باشد. در این راستا، راهکارهای عملی نظیر «کنجکاوی هدایت شده» برای مرحله انکار، «ظرفیت سازی هیجانی» برای مرحله خشم، و «بازتعریف امید» برای مرحله پذیرش ارائه می گردد. یافته ها نشان می دهد که مداخله صحیح معلم در این فرآیند، منجر به کاهش فرسودگی والدین و افزایش اثربخشی مداخله های آموزشی (IEP) بر دانش آموز می شود.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: معلم استثنایی ، مراحل سوگ ، خانواده درمانی ، پذیرش معلولیت ، مداخله آموزشی ، روانشناسی والدین کودکان استثنایی.