راهکارهای نوین نوسازی فنی و مهندسی برای شهرداری اراک: تاکید بر انرژی های تجدیدپذیر و سیستم های هوشمند آبیاری

نوسازی فنی و مهندسی زیرساخت های شهری به عنوان چالشی محوری در شهرداری های ایران، با محدودیت های بودجه ای، فناوری های قدیمی و عدم هماهنگی بین بخش ها مواجه است. این پژوهش با هدف ارائه راهکارهای نوین نوسازی فنی و مهندسی برای شهرداری اراک با تاکید بر دو محور کلیدی انرژی های تجدیدپذیر و سیستم های هوشمند آبیاری انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی شامل تحلیل وضعیت فعلی ۱۲۰ پروژه نوسازی شهرداری در سال های ۱۳۹۹-۱۴۰۲، مصاحبه با ۲۶ خبره فنی و مدیریتی، مطالعه تطبیقی ۵ شهر نمونه جهانی (برلین، سنگاپور، بارسلونا، کپنهاگ، ملبورن)، و پیاده سازی آزمایشی سه پروژه نوسازی هوشمند بوده است. یافته ها منجر به طراحی «چارچوب یکپارچه نوسازی هوشمند» (ISRF) شد که سه بعد اصلی دارد: (۱) بعد انرژی (ادغام پنل های خورشیدی در سازه های شهری، سیستم های ذخیره سازی انرژی با باتری های لیتیوم-یون دوم دست، و شبکه های میکروگرید محلی)، (۲) بعد آب (سیستم های آبیاری هوشمند مبتنی بر سنسور رطوبت خاک و پیش بینی آب وهوایی، بازیافت آب باران و آب های خاکستری)، و (۳) بعد مدیریت (پلتفرم یکپارچه نظارت بر عملکرد زیرساخت ها با داشبورد تعاملی و شفافیت مالی با دکمه «چرا؟»). پیاده سازی آزمایشی در سه پروژه (نوسازی پارک مرکزی، احداث میدان جدید، و بازسازی مسیل شهری) نشان داد که این چارچوب می تواند مصرف انرژی را ۴۸%، مصرف آب را ۶۲% و هزینه های عملیاتی را ۳۵% کاهش دهد. همچنین، سیستم شفافیت مالی تعاملی اعتماد شهروندان به پروژه های نوسازی را ۵۳% افزایش داد. تحلیل اقتصادی نشان داد که دوره بازگشت سرمایه برای پروژه های مجهز به این راهکارها ۴.۷ سال است که با احتساب یارانه های دولتی به ۲.۹ سال کاهش می یابد. این چارچوب با تاکید بر قابلیت اجرا در شرایط بودجه ای محدود شهرداری های متوسط ایران، راهکاری تحول آفرین برای تبدیل نوسازی شهری به فرآیندی پایدار، شفاف و مشارکتی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

نوسازی شهری ، انرژی های تجدیدپذیر ، سیستم های هوشمند آبیاری ، شفافیت مالی ، شهرداری اراک ، پایداری شهری