تاثیر نگرش روان شناختی معلم بر انگیزش تحصیلی دانش آموزان

نگرش روان شناختی معلم به عنوان یکی از مولفه های بنیادین فرایند آموزش، نقشی تعیین کننده در شکل گیری انگیزش تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. این نگرش شامل باورها، انتظارات، هیجانات، ارزش ها و شیوه های ادراکی معلم نسبت به دانش آموزان، یادگیری و محیط آموزشی است که به طور مستقیم و غیرمستقیم بر کیفیت تعاملات آموزشی و عاطفی در کلاس درس اثر می گذارد. پژوهش های روان شناسی تربیتی نشان می دهد معلمانی که از نگرش های مثبت، حمایتگرانه و انسان گرایانه برخوردارند، محیطی امن، پویا و انگیزش بخش ایجاد می کنند که در آن دانش آموزان احساس شایستگی، خودمختاری و تعلق بیشتری را تجربه می نمایند. این احساسات مثبت، به نوبه خود، موجب افزایش علاقه به یادگیری، تلاش مستمر، پشتکار تحصیلی و در نهایت بهبود عملکرد آموزشی دانش آموزان می شود.از سوی دیگر، نگرش های منفی معلم نظیر بدبینی نسبت به توانایی های دانش آموزان، تاکید افراطی بر کنترل و تنبیه، یا بی توجهی به تفاوت های فردی، می تواند زمینه ساز کاهش انگیزش درونی، افزایش اضطراب تحصیلی، افت تحصیلی و حتی شکل گیری نگرش منفی دانش آموزان نسبت به مدرسه و یادگیری شود. بر اساس نظریه های انگیزشی معاصر، از جمله نظریه خودتعیین گری، نگرش روان شناختی معلم زمانی بیشترین تاثیر را دارد که از نیازهای اساسی روان شناختی دانش آموزان شامل خودمختاری، شایستگی و ارتباط حمایت کند. در چنین شرایطی، دانش آموزان نه تنها به دلیل عوامل بیرونی، بلکه از روی علاقه و درگیری شناختی عمیق، در فعالیت های آموزشی مشارکت می کنند.در مجموع، می توان گفت نگرش روان شناختی معلم به مثابه یک متغیر کلیدی، نقش واسطه ای مهمی میان ساختار آموزشی مدرسه و انگیزش تحصیلی دانش آموزان دارد. توجه آگاهانه به این نگرش و تقویت ابعاد مثبت آن از طریق آموزش های ضمن خدمت، حمایت روان شناختی از معلمان و بهبود شرایط کاری، می تواند به ارتقای انگیزش تحصیلی و رشد همه جانبه دانش آموزان منجر شود. این امر نه تنها پیامدهای آموزشی مطلوبی در پی دارد، بلکه در بلندمدت به سلامت روانی و اجتماعی جامعه آموزشی نیز کمک می کند.

کلیدواژه ها:

نگرش روان شناختی معلم ، انگیزش تحصیلی ، تعامل معلم–دانش آموز ، نیازهای روان شناختی ، یادگیری دانش آموزان ، روان شناسی تربیتی