بررسی تطبیقی تجربه های زیسته موفقیت تحصیلی در رشته های علوم پایه، علوم انسانی و الهیات یک مطالعه کیفی

این پژوهش با هدف تحلیل عمیق تجربه های زیسته موفقیت تحصیلی در چهار حوزه معرفتی متمایز شامل علوم اجتماعی، فلسفه و کلام، فیزیک و ادبیات فارسی انجام شد. مطالعه حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تطبیقی، به بررسی تجارب چهار دانش آموخته ممتاز پرداخت. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون براون و کلارک تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها در قالب پنج مضمون اصلی سازماندهی شد: انگیزش درونی و کشش معرفتی، روش مندی و انضباط فکری، تعامل دیالکتیکی با هسته معرفتی رشته، شبکه حمایت های معنوی و علمی و هویت یابی معرفت محور. تحلیل تطبیقی نشان داد که اگرچه ساختار کلی تجربه موفقیت در میان مشارکت کنندگان مشابهت هایی داشت، اما محتوای هر مضمون به شدت تحت تاثیر ماهیت رشته قرار گرفته بود. انگیزش درونی در فیزیک با کنجکاوی درباره قوانین بنیادی عالم، در فلسفه با حقیقت جویی و پرسشگری رادیکال، در علوم اجتماعی با دغدغه فهم و تغییر مسائل اجتماعی و در ادبیات فارسی با عشق به زیبایی و عمق بخشی به تجربه انسانی جلوه کرده بود. روش مندی نیز از تجربه و آزمایش در فیزیک به استدلال و تحلیل مفهومی در فلسفه، مشاهده و میدان روی در علوم اجتماعی و تامل و نقد ادبی در ادبیات تحول می یافت. این مطالعه نتیجه می گیرد که موفقیت تحصیلی نه صرفا یک دستاورد کمی، بلکه یک سفر هویتی-معرفتی است که در آن فرد از طریق درگیری عمیق و روش مند با منطق درونی یک حوزه دانش، به بازتعریف خویش و رابطه اش با جهان می پردازد.

کلیدواژه ها:

موفقیت تحصیلی ، پدیدارشناسی تطبیقی ، علوم اجتماعی ، فلسفه و کلام ، فیزیک ، ادبیات فارسی ، هویت معرفتی