کارکردهای خانواده در نظام تربیتی نهج البلاغه و راهکارهای مقابله با آسیبهای فرهنگی

خانواده به عنوان نخستین و بنیادی ترین نهاد اجتماعی، نقش تعیین کننده ای در تربیت نسل و انتقال ارزش های فرهنگی و دینی دارد. در عصر حاضر، این نهاد مقدس با چالش ها و آسیب های فرهنگی متعددی روبرو است که کارکردهای تربیتی آن را تهدید می کند. این مقاله با روش توصیفی–تحلیلی و با استناد به متون اسلامی، به ویژه نهج البلاغه امام علی(ع)، به بررسی کارکردهای خانواده در نظام تربیتی علوی می پردازد و راهکارهای مقابله با آسیب های فرهنگی معاصر را ارائه می دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که از منظر نهج البلاغه، خانواده دارای کارکردهای محوری تربیت دینی، تعلیم اخلاق، ایجاد امنیت عاطفی و اجتماعی، و نهادینه سازی عدالت و مسئولیت پذیری است. آسیب هایی چون فردگرایی افراطی، بحران هویت، مصرف گرایی، و تهاجم فرهنگی، کارکردهای مذکور را مختل ساخته اند. راهکارهای پیشنهادی مبتنی بر آموزه های علوی، در دو سطح درون خانوادگی (مانند تحکیم باورهای دینی، ارتباط موثر، الگوسازی والدین) و برون خانوادگی (مانند سیاست گذاری فرهنگی حمایتی، اصلاح نظام آموزشی، تولید محتوای رسانه ای سالم) قابل دسته بندی هستند. نتیجه آن که بازخوانی و اجرای الگوی تربیتی خانواده مبتنی بر نهج البلاغه، می تواند مصونیت بخش و راهگشای عبور از بحران های فرهنگی کنونی باشد.

کلیدواژه ها:

خانواده ، تربیت ، نهج البلاغه ، آسیب فرهنگی ، نظام تربیتی علوی ، راهکار