راهبردهای مداخله ای مشاوران مدارس در مواجهه با پیامدهای روانی-اجتماعی استفاده از فضای مجازی

گسترش سریع فناوری های دیجیتال و فضای مجازی، فرصت ها و تهدیدهای متعددی برای رشد روانی و اجتماعی دانش آموزان ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل راهبردهای مداخله ای مشاوران مدارس در مواجهه با پیامدهای روانی–اجتماعی استفاده از فضای مجازی انجام شد. روش پژوهش کیفی و از نوع پدیدارشناسی تفسیری (Interpretative Phenomenology Analysis) بود. جامعه آماری شامل مشاوران مدارس متوسطه در شهرهای بزرگ ایران بود و نمونه گیری به صورت هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت (۱۸ نفر). داده ها با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون براون و کلارک تحلیل شدند.یافته ها نشان داد که مشاوران از سه نوع راهبرد اصلی استفاده می کنند: مداخلات پیشگیرانه (آموزش سواد رسانه ای و کارگاه های آگاه سازی) مداخلات درمانی–حمایتی (مشاوره فردی و گروهی، حمایت خانوادگی و ایجاد فضای امن در مدرسه)، و مداخلات ساختاری و سیاستی (تدوین دستورالعمل ها، آموزش ضمن خدمت، همکاری با نهادهای بیرونی و شبکه همیاران دیجیتال). با وجود این، کمبود آموزش تخصصی، فقدان سیاست های منسجم، محدودیت منابع و نگرش منفی خانواده ها و دانش آموزان، چالش های مهمی برای اثربخشی مداخلات ایجاد کرده است.بر اساس یافته ها، پژوهش پیشنهاد می کند که برای افزایش تاثیر مداخلات مشاوران، لازم است رویکردی چندسطحی و هماهنگ شامل آموزش تخصصی مشاوران، همکاری فعال خانواده ها، سیاست گذاری مدرسه ای و استفاده از فناوری های دیجیتال حمایتی اتخاذ شود. این اقدامات می تواند سلامت روان، خودکنترلی و رفتار مسئولانه دانش آموزان در فضای مجازی را ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

مشاور مدارس ، فضای مجازی ، پیامدهای روانی–اجتماعی ، مداخلات پیشگیرانه ، سلامت دیجیتال ، رفتار مسئولانه آنلاین