آموزش و تربیت راهبردی برای توسعه همه جانبه دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی راهبردهای تلفیقی آموزش و تربیت بر توسعه همه جانبه دانش آموزان مقطع ابتدایی و متوسطه در منطقه ناحیه دو اهواز انجام شده است. این مطالعه آمیخته با بهره گیری از پرسشنامه محقق ساخته و مصاحبه های نیمه ساختاریافته، دیدگاه های ۱۴۲ معلم و ۲۰۰ دانش آموز را در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ گردآوری کرده است. یافته های کمی نشان داد که میانگین کلی مولفه های توسعه همه جانبه (شامل ابعاد شناختی، عاطفی، اجتماعی و اخلاقی) در گروه های آزمایش نسبت به گروه کنترل به طور معناداری افزایش یافته است (۰۱/۰>p). بالاترین میانگین مربوط به توسعه شایستگی های اجتماعی-عاطفی با میانگین ۲۲/۴ از ۵ بود. نتایج کیفی حاصل از مصاحبه ها نیز نشان دهنده تاثیر عمیق برنامه های تلفیقی مانند پروژه های خدمت محور، هفته های موضوعی و آموزش مهارت های زندگی در افزایش انگیزه، مسئولیت پذیری و کاهش مشکلات رفتاری دانش آموزان بود. تحلیل محتوای پاسخ ها به استخراج سه مقوله اصلی شامل «توسعه هویت اخلاقی»، «ارتقای سرمایه روانی-اجتماعی» و «شکاف میان نظر و عمل تربیتی» منجر گردید. نتایج پژوهش بر ضرورت حرکت از رویکردهای موازی آموزش و پرورش به سوی الگویی یکپارچه و مسئله محور تاکید دارد که در آن انتقال دانش صرف، جای خود را به تربیت کنشگرانی آگاه، مسئول و متخلق به فضایل اخلاقی می دهد. بر این اساس، تحقق چنین تحولی نه صرفا با تغییر محتوای کتاب های درسی، بلکه نیازمند بازتعریف نقش معلم از «مدرس» به «مربی تمام عیار» و تغییر نگاه سیاست گذاران از کمیت گرایی تحصیلی به کیفیت گرایی تربیتی است.

کلیدواژه ها:

آموزش تلفیقی ، تربیت همه جانبه ، شایستگی اجتماعی-عاطفی ، برنامه درسی پنهان