نقش فناوری های دیجیتال در احیاء مواریث فرهنگی با رویکرد پایداری؛ نمونه موردی؛ مجموعه شیخ امین الدین جبرائیل در اردبیل

اهداف: این پژوهش با ارائه یک مدل تلفیقی نوآورانه برای حفاظت پایدار از میراث، فراتر از کاربردهای متعارف فناوری می رود. هدف تبدیل یک اثر حاشیه نشین به یک پلتفرم تعاملی فیزیکی-دیجیتال است. نوآوری کلیدی در چارچوب عملیاتی آن نهفته است که فناوری های واقعیت مجازی، افزوده و التقاطی را در چارچوب سخت گیرانه منشورهای بین المللی حفاظت تلفیق می کند تا شکاف سنتی بین حفاظت ایستا و توسعه اقتصادی را از بین ببرد. روش ها: این مطالعه از راهبردی ترکیبی بهره گرفته است که شامل پژوهش های آرشیوی، ارزیابی انتقادی منشورهای بین المللی حفاظت، و برداشت های میدانی می شود. هدف از این بررسی، شناسایی و تحلیل محدودیت های حقوقی، فنی و فضایی و ارائه راهبردهای طراحی منطبق با استانداردهای جهانی میراث فرهنگی بوده است. یافته ها: واقعیت مجازی امکان بازسازی بناهای تخریب شده یا آثار غیرقابل دسترس را فراهم می سازد، در حالی که اصالت مادی بافت تاریخی حفظ و تعامل کاربر با اثر تاریخی افزایش می یابد. موزه ترکیبی پیشنهادی از فناوری های واقعیت مجازی (واقعیت افزوده و التقاطی) بهره می گیرد تا بازسازی های تعاملی، شبیه سازی های آموزشی و نمایشگاه های دیجیتال را ارائه کند. این ادغام نه تنها تجربه بازدیدکنندگان را غنی می سازد، بلکه به محدودیت های ناشی از چارچوب های سخت گیرانه حفاظتی پاسخ می دهد.  نتیجه گیری: فناوری دیجیتال نباید صرفا ابزاری کمکی تلقی شود، بلکه باید به مثابه یک راهبرد جامع در نظر گرفته شود که قادر است دوگانگی سنتی میان حفاظت ایستا و توسعه اقتصادی را بازپیکربندی کند. با تبدیل بقعه شیخ امین الدین به یک پلتفرم دیجیتال تعاملی، این پژوهش الگویی تعمیم پذیر برای حفاظت از میراث تاریخی کم تر مورد توجه، ارتقای گردشگری فرهنگی و حمایت از مدیریت پایدار میراث معرفی می کند.

کلیدواژه ها:

حفاظت تاریخی ، واقعیت مجازی ، واقعیت افزوده ، واقعیت التقاطی ، موزه تاریخی ، هویت اسلامی-ایرانی ، معماری اسلامی