تعامل حرفه ای کارکنان مدرسه و نقش آن در ارتقای عملکرد آموزشی

پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش تعامل حرفه ای کارکنان مدرسه در ارتقای عملکرد آموزشی و شناسایی ابعاد، موانع و بسترهای تسهیل گر آن انجام شده است. تعامل حرفه ای به مثابه شبکه ای از روابط هدفمند، دوسویه و مستمر میان مدیران، معلمان و سایر کارکنان تعریف می شود که در آن دانش، تجربه، بازخورد و منابع آموزشی به صورت نظام مند مبادله می گردد. یافته ها نشان می دهد که تعامل حرفه ای موثر در سه سطح ساختاری، فرهنگی و فردی نمود می یابد: در سطح ساختاری از طریق تیم های یادگیری معلمان، مشاهده متقابل کلاس ها و جلسات هم اندیشی؛ در سطح فرهنگی از طریق اعتماد سازمانی، هنجار همکاری و امنیت روانی برای گفتگوهای چالشی؛ و در سطح فردی از طریق مهارت های ارتباطی، آمادگی برای یادگیری و تعهد حرفه ای. مدارسی که از تعامل حرفه ای غنی برخوردارند، عملکرد آموزشی بالاتری در ابعاد کیفیت تدریس، انگیزه دانش آموزان، خلاقیت آموزشی و حل جمعی مسائل نشان می دهند.مهمترین موانع تعامل حرفه ای شامل انزوای ساختاری معلمان، کمبود زمان، نظام ارزشیابی فردگرا، فرهنگ مدرسه مبتنی بر رقابت و عدم حمایت مدیریت است و در مقابل، رهبری تسهیل گر، ساختارهای مشارکتی، برنامه زمان بندی منعطف و نظام پاداش مبتنی بر همکاری از مهمترین تسهیل گرهای آن محسوب می شوند. نقش مدیر مدرسه در این میان بی بدیل است؛ او نه فقط مجری ساختارهای مشارکتی، که الگوی تعامل حرفه ای، ایجادکننده امنیت روانی و تخصیص دهنده منابع برای گفتگوهای حرفه ای است. تعامل حرفه ای کارکنان مدرسه سرمایه ای اجتماعی است که با هر بار استفاده نه تنها کاهش نمی یابد، بلکه افزایش می یابد و به تدریج از یک رفتار اختیاری به هنجار پایدار مدرسه تبدیل می شود. بنابراین، سیاستگذاری آموزشی باید از تاکید صرف بر شایستگی های فردی معلمان به ظرفیت سازی برای یادگیری جمعی و تعامل حرفه ای در سطح مدرسه تغییر جهت دهد.

کلیدواژه ها:

تعامل حرفه ای ، کارکنان مدرسه ، عملکرد آموزشی